Năm 2010 có ý nghĩa bản lề với tiến trình liên kết ASEAN, trong đó trụ cột kinh tế đóng vai trò quan trọng. Bộ Công Thương được Chính phủ giao làm Chủ tịch Hội đồng kinh tế ASEAN.
 
Hôm nay (5/3), Hội đồng AEC Việt Nam đã tổ chức phiên họp lần thứ 2 để đánh giá kết quả hoạt động năm 2009 và kế hoạch công tác năm 2010. Hội đồng AEC Việt Nam do Bộ Công Thương chủ trì và các bộ ngành khác cử đại diện tham gia. Phiên họp lần thứ nhất của Hội đồng AEC Việt Nam đã diễn ra ngày 21/10/2009.

Ở cấp độ ASEAN, Hội đồng AEC đã diễn ra 2 phiên họp tại Hua Hin (Thái Lan). Những kết quả nổi bật là thông qua quy chế làm việc của Hội đồng AEC, theo đó mỗi năm họp 2 lần để rà soát thực hiện Lộ trình chiến lược xây dựng Cộng đồng Kinh tế ASEAN; xây dựng danh mục các biện pháp đánh giá kết quả thực hiện AEC (AEC Scorecard); thảo luận kết quả thưc hiện Kế hoạch truyền thông AEC và các biện pháp tăng cường sự tham gia của khu vực doanh nghiệp; các vấn đề chung như Hải quan một của ASEAN, tạo thuận lợi cho thương mại, sáng kiến liên kết ASEAN (ASEAN Connectivity)…

Tuy nhiên, khối lượng công việc đặt ra cho Chủ tịch AEC năm 2010 là rất lớn. Riêng trụ cột kinh tế sẽ có hàng chục hội nghị quan trọng với chương trình nghị sự dày đặc. Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương kiêm Tổng thư ký UBQG về Hợp tác kinh tế quốc tế Nguyễn Cẩm Tú, có 3 việc chính là theo dõi lộ trình trình ASEAN (theo dõi và nhắc nhở thực hiện của các thành viên, xây dựng cơ sở dữ liệu chung về hợp tác ASEAN), tổ chức tốt các Hội nghị của AEC, thực hiện tốt công tác truyền thông để tạo điều kiện thuận lợi triển khai các thỏa thuận ASEAN.

Với vai trò Chủ tịch AEC, Việt Nam phải nâng một bước những công việc trên, tạo đà cho liên kết khu vực trong thời gian tiếp theo. Ví dụ, ngay như nội dung ASEAN Scorecard cũng cần hoàn thiện tiêu chí đánh giá và triển khai tốt hơn. Hiện tại, theo các tiêu chí của ASEAN Scorecard, thang điểm của các nước thành viên ASEAN rất thấp, điều đó ảnh hưởng tới tiến trình liên kết khối với mục tiêu trở thành cộng đồng vào năm 2015.

Năm 2010 là thời điểm có ý nghĩa quan trọng với thế giới, đặc biệt với ASEAN khi mà tiến trình liên kết khối bị đặt trước các thách thức nảy sinh sau cuộc khủng hoảng toàn cầu. Thậm chí, mục tiêu xây dựng Cộng đồng ASEAN vào năm 2015 cũng bị ảnh hưởng không nhỏ.

Điều đó cũng đặt ra yêu cầu cho ASEAN phải hợp tác để tăng trưởng và phục hồi bền vững. Tại Hội nghị cấp cao ASEAN 16 diễn ra đầu tháng 4, với vai trò chủ nhà, Việt Nam đưa ra hai nội dung quan trọng là Tuyên bố về phát triển bền vững và Tuyên bố về biến đổi khí hậu của ASEAN.

Vai trò Chủ tịch ASEAN, Việt Nam dẫn dắt tiến trình liên kết, xốc lại tinh thần và quyết tâm thực hiện các mục tiêu đã được đưa ra, để ASEAN minh bạch và thông thoáng, vừa hướng ngoại vừa củng cố vị trí trung tâm của ASEAN, nhất là trong bối cảnh có nhiều liên kết với các đối tác lớn ngoài khu vực.

Theo đó, Việt Nam điều phối thực thi triệt để các hiệp định hình thành cộng đồng như Hiệp định hàng hóa, Hiệp định đầu tư, Hiệp định khung về thương mại dịch vụ, thực hiện một loạt biện pháp khác như tập trung xây dựng cơ chế hải quan 1 cửa (hiện rất chậm) – một yếu tố quan trong để ASEAN trở thành thị trường chung, hài hòa tiêu chuẩn kỹ thuật, vệ sinh sinh, bảo vệ người tiêu dùng, cạnh tranh

Ngoài ra, ASEAN thúc đẩy quan hệ đối với ngoài khối thông qua thực hiện đầy đủ thỏa thuận với các đối tác bên ngoài như Hiệp định Thương mại tự do ASEAN – Trung Quốc (CAFTA), FTA với Hàn Quốc, Nhật Bản, Ôxtrâylia và New Zealand. Trong đó, các vấn đề lớn là cắt giảm 90% dòng thuế hàng hóa với Trung Quốc, đàm phán bổ sung thương mại dịch vụ với Trung Quốc, Hàn Quốc, thảo luận thỏa thuận đầu tư với Ôxtrâylia và New Zealand, Nhật Bản, xem xét biện pháp thúc đẩy hội nhập Đông Á. Bên cạnh đó, ASEAN xem xét thúc đẩy hợp tác với Mỹ, Nga, EU, Tổ chức các nước vùng Vịnh (GCC), khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur)…

Nguồn: Báo công thương điện tử