Trong tháng 1-2009, do khủng hoảng kinh tế thế giới nên kim ngạch xuất khẩu (XK) hầu hết các mặt hàng đều giảm mạnh và kim ngạch XKchỉ đạt 3,8 tỷ USD, giảm gần 25% so với cùng kỳ năm ngoái.

Mặc dù kim ngạch XK sụt giảm do kinh tế suy thoái nhưng đây lại là cơ hội cho nhóm hàng giá rẻ tăng kim ngạch XK. Theo ông Cao Sĩ Kiêm, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp (DN) nhỏ và vừa Việt Nam: Cơ hội cho hàng XK Việt Nam tăng trưởng vẫn còn bởi phần lớn các mặt hàng XK của Việt Nam là hàng giá rẻ, lương thực thiết yếu nên nhiều mặt hàng XK không những vẫn giữ được thị trường mà còn có thể đạt mức tăng trưởng khá cao như cá basa có thể tăng kim ngạch XK tại thị trường Nga và Ukraina. Trong năm 2009, ngành dệt may có thể đẩy mạnh khai thác thị trường Nhật Bản sau khi Hiệp định hợp tác toàn diện song phương có hiệu lực. Lúc đó thuế xuất nhập khẩu mặt hàng này vào thị trường Nhật là 0%. Theo Cục Xúc tiến thương mại-Bộ Công thương: Hiện thị trường Trung Đông và châu Phi là những thị trường cần đẩy mạnh khai thác. Hàng hóa XK vào các nướcở khu vực này không chịu ảnh hưởng nhiều bởi các rào cản kỹ thuật và thuế quan. Châu Phi là nơi được hưởng các ưu đãi thương mại với 4.600 mặt hàng khi XK vào các nước EU, Mỹ…sẽ được hưởng thuế suất 0 %. Đây là điều kiện thuận lợi cho các DN Việt Nam đầu tưsản xuất, gia công hàng XK tại các nước châu Phi. Nếu DN Việt Nam mở trung tâm thương mại và đưa hàng qua bán tạiCác Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất sẽ không phải chịu thuế, lại hạn chế được rủi ro trong việc thanh toán.

Hiệp hội Dệt may thêu đan Việt Nam cũng nhận định: Suy giảm kinh tế khiến kim ngạch XK hàng dệt may sang EU, Mỹ sụt giảm nhưng đây cũng là cơ hội để các DN "nhìn thấy" những thị trường mới nhiều tiềm năng. Trước đây, hoạt động XK sang thị trường Nga còn gặp khó khăn do vấn đề thanh toán chưa được thuận lợi. Vừa qua, khi Ngân hàng liên doanh Việt-Nga đi vào hoạt động đã phần nào tháo gỡ khó khăn cho hoạt động thương mại của các DN Việt Nam-Nga.

Trong thời gian tới, Tổng công ty Dệt may Gia Định sẽ tiếp một đoàn công ty dệt may và một số ngành khác của Nga sang Việt Nam tìm hiểu thị trường. Đây là cơ hội để các DN dệt may đẩy mạnh hoạt động XK vào thị trường này, bù đắp những thiếu hụt của các thị trường Mỹ, EU.
 
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàngcho biết: Nhằm hạn chế những rủi ro trong hoạt động XK cũng như tăng kim ngạch XK, ngay từ 2008, nhiều DN đã chủ động tăng cường XK hàng hóa sang những thị trường mới nhiều tiềm năng. Theo đó khu vực thị trường châu Phi đã tăng tới 95,7%, châu Á tăng 37,8% và châu Đại dương tăng 34,9%. Chuyển động đó cũng đã bắt đầu thể hiện trong cơ cấu tổng kim ngạch. Tại thị trường châu Á chiếm 44,5% (tăng 2,6% so với năm 2007), châu Âu là 18,3% (tăng 0,4%), châu Mỹ là 20,6% (giảm 1,3%), châu Đại dương chiếm 6,7% (tăng 0,3%) và châu Phi là 1,9% (tăng 0,63%).
 
Ông Thái Tuấn Chí-Tổng giám đốc công ty Thái Tuấn cho biết: Trong những năm gần đây, Công ty Thái Tuấn là một trong những DN tiên phong trong việc đưa sản phẩm thâm nhập vào thị trường Trung Đông, nhất là mặt hàng vải gấm. Mặc dù chưa phát triển mạnh nhưng hiện kim ngạch XKcủa đơn vị sang thị trường này ngày càng tăng. Quan trọng hơn cả là đơn vị đã tìm được nhiều cơ hội ở thị trường này. Theo ông Phạm Xuân Hồng-Phó chủ tịch Hiệp hội Dệt may thêu đan Việt Nam: Để tăng cường được hoạt động XK vào thị trường Nga thì Bộ Công thương cần đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại vào thị trường này. Theo Hiệp hội xuất khẩu thủy sản Việt Nam: Để đảm bảo tăng trưởng xuất khẩu, nhiều mặt hàng thủy sản XK như cá tra, cá basa đã được một số DN chuyển sang tiêu thụ tại các thị trường châu Phi, Nam Mỹ, Trung Đông chứ không phụ thuộc vào các thị trường truyền thống là EU, Mỹ, Nhật Bản như trước.