Từ tháng 3 năm 2006, Liên minh châu Âu EC (sau này là EU) đã áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với sản phẩm giầy mũ da (gọi tắt là FUL) nhập khẩu từ Việt Nam; các biện pháp (mức thuế là 10%) đã hết thời hạn áp dụng vào ngày 31/03/2011 vừa qua vì không có nhà sản xuất nào ở EU yêu cầu Ủy ban EC tiếp tục áp dụng những biện pháp này.

Chống bán phá giá đã trở thành một vấn đề quan trọng, không chỉ giữa các thành viên phát triển WTO mà còn cả các thành viên đang phát triển. Để giải quyết vấn đề này, các tác giả bắt đầu bằng việc mô tả những hình thức khác nhau của các biện pháp chống gian lận.

Các điều khoản khác nhau về trợ cấp (trợ cấp xuất khẩu, trợ cấp nội địa, trợ cấp sản xuất hay trợ cấp riêng biệt, giảm thuế) giúp các doanh nghiệp nội địa có được lợi thế so sánh với các đối thủ cạnh tranh nước ngoài đang được sử dụng rộng rãi trên toàn cầu. Trong khi trợ cấp là một công cụ quan trọng nhằm theo đuổi các mục tiêu của chính sách thương mại nội địa và tái phân bổ, sự bóp méo gây ra bởi họ là một tình trạng phổ biến.

Việc Hoa Kỳ sử dụng “quy về 0” (zeroing) trong các thủ tục điều tra chống bán phá giá đã trở thành một điểm sáng chính trị đe dọa một số tính pháp lý của cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO. Bài viết này phân tích về vấn đề quy về 0, giải thích cách thức bùng nổ và những đối tượng chịu tác động của nó.

Trong vòng 25 năm qua, việc áp dụng chống bán phá giá đã trở thành một trở ngại phổ biến nhất đối với thương mại. Mặc dù hầu hết những biện pháp bảo hộ được các quốc gia áp dụng, như thuế quan, trợ cấp,vv đều được nâng đỡ bởi các quy định của Hiệp định chung về thuế quan và thương mại (GATT)/quy định của Tổ chức thương mại thế giới (WTO). Tuy nhiên, nó cũng bao gồm một loạt các điều khoản mới mà các quốc gia tự đưa ra. Việc tăng mạnh số lượng đơn kiện chống bán phá giá gần đây và sự quan tâm mà nó thu hút được, đã có cả một câu chuyện dài hơn về chính sách chống bán phá giá và việc sử dụng nó.

Mục đích của bài nghiên cứu nhằm cung cấp cái nhìn tổng quát về các quy định của Tổ chức Thương mại thế giới – WTO liên quan tới các hành động chống bán phá giá và chống trợ cấp. Những quy định này dựa trên việc thực thi Điều VI của Hiệp định chung về thuế quan và mậu dịch (GATT), và đó cũng là các nguyên tắc xác định trong trường hợp nào thì Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu (EU) và các quốc gia thành viên WTO sẽ được áp dụng các biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với hàng hóa nhập khẩu từ các nước thứ ba.

Hoa Kỳ và các quốc gia khác áp đặt các quy tắc chống bán phá giá của họ theo cùng một cách cứng nhắc. Tuy nhiên, có một điểm khác đó là, hiện nay chỉ có Hoa Kỳ sử dụng ‘zeroing’ trong quyết định của nước này về việc hàng hóa nhập khẩu có phá giá hay không. Việc sử dụng ‘zeroing’ sẽ gần như là luôn làm tăng bất kỳ mức thuế chống bán phá giá nào, và đôi khi sẽ tạo ra một loại thuế chưa bao giờ có, làm phát sinh biện pháp chưa bao giờ được sử dụng.

Ngày 16/03/2011, Ủy ban Châu Âu ra thông báo chính thức chấm dứt lệnh áp thuế chống bán phá giá đối với hàng nhập khẩu giày mũ da của Việt Nam và Trung Quốc. Theo đó, thuế chống bán phá giá áp đặt lên các sản phẩm giày mũ da có xuất xứ từ Việt Nam và Trung Quốc sẽ được dỡ bỏ kể từ ngày 01/04/2011.

Ngày 23 tháng 01 năm 2007, cơ quan giải quyết tranh chấp (DSB) của Tổ chức thương mại thế giới (WTO) thông qua phán quyết của Ban Hội thẩm và Cơ quan Phúc thẩm về vấn đề có lẽ là cuối cùng trong chuỗi danh sách dài các vụ tranh châp liên quan tới biện pháp gọi là “quy về không” trong thủ tục chống bán phá giá áp dụng bởi các thành viên WTO: Hoa Kỳ- Quy về không (Nhật Bản).

Vấn đề khúc mắc hiện nay ở vòng đàm phán đa phương Doha của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) được thể hiện qua sự gia tăng của các hiệp định thương mại song phương và đa phương chấp thuận các đối xử ưu đãi với từng đối tác thương mại riêng rẽ (thường được hiểu là hiệp định ưu đãi, khu vực hay hiệp định thương mại tự do (RTA)), cũng như việc duy trì áp dụng những biện pháp gọi là “khắc phục thương mại” (chống bán phá giá, chống trợ cấp và biện pháp tự vệ, với mục tiêu danh nghĩa là nhằm chống lại gian lận thương mại hay sự gia tăng ồ ạt hàng hóa nhập khẩu) như là một công cụ để bảo hộ nền công nghiệp nội địa. Tất cả những sự gia tăng này, đe dọa làm suy yếu những mục tiêu cơ bản của WTO, bao gồm nâng cao phúc lợi toàn cầu thông qua tự do hóa thương mại, trong khi xem xét tới những nhu cầu và mục tiêu cụ thể của từng thành viên WTO.