Giới thiệu Hiệp định về trợ cấp và các biện pháp đối kháng (SCM)
Những
quy tắc GATT về trợ cấp quy định trong điều XVI được làm rõ và nêu chi tiết tại
Hiệp định về trợ cấp và các biện pháp đối kháng (SCM) và Hiệp định nông nghiệp.
Nói rộng ra, các điều khoản của Hiệp định SCM áp dụng cho các sản phẩm công
nghiệp; còn các điều khoản của Hiệp định nông nghiệp áp dụng cho các sản phẩm
nông nghiệp.
Hiệp định SCM thừa nhận rằng chính phủ dung các khoản trợ cấp để đạt những mục đích chính sách khác nhau. Tuy nhiên, Hiệp định hạn chế quyển của chính phủ trợ cấp tác động bóp méo thương mại. Những quy tắc của Hiệp định là phức tạp.
Hiệp
định phân chia trợ cấp thành trợ cấp bị cấm và trợ cấp được chấp nhận. Trợ cấp
bị cấm bao gồm cả trợ cấp xuất khẩu.Trước đây, quy tắc chông việc sử dụng trợ cấp
xuất khẩu đối với các sản phẩm công nghiệp chỉ áp dụng ở những nước phát triển;
nay Hiệp định mở rộng quy tắc này sang các nước đang phát triển. Các nước đang
phát triển có thời kỳ quá độ 8 năm để chuyển thực hành trợ cấp cho phù hợp với
nguyên tắc. Trong thời kỳ này, các nước này không được tăng mức trợ cấp xúât khẩu.
Quy tắc nói trên chống dung trợ cấp xuất khẩu không áp dụng cho những nước chậm
phát triển và đang phát triển có mức GNP tính theo đầu người thấp hơn 1000 USD.
Mọi
khỏan trợ cấp không bị cấm coi là được chấp nhận. Các khoản trợ cấp được chấp
nhận chia làm hai loại: Trợ cấp có thể khiếu kiện và trợ cấp không thể khiếu kiện.
Hiệp
định nêu ra hai hình thức chế tài khi trợ cấp của chính phủ gây ra “những tác động
xấu” tới lợi ích thương mại của những nước khác.
Khi
những tác động xấu đó gây tổn hại vật chất đối với ngành sản xuất trong nước của
nước nhập khẩu, Hiệp định cho phép nước này đánh thuế đối kháng để cân bằng trợ
cấp. Các khoản thuế như vậy chỉ được áp dụng sau khi điều tra kỹ lưỡng, các cơ
quan có thẩm quyền điều tra thỏa mãn rằng có mối liên hệ nhân quả giữa nhập khẩu
được trợ cấp với thiệt hại vật chất cho ngành sản xuất liên quan. Hơn nữa, những
cuộc điều tra như vậy thông thường chỉ được khởi sự trên cơ sở ngành sản xuất bị
tác động kiến nghị rằng việc nhập khẩu đang gây thiệt hại cho họ.
Lần lượt như vậy, cả trường hợp khi có những thiệt hại nghiêm trọng đối với ngành sản xuất trong nước lẫn cả trường hợp có những tác động ngược lại khác, nước nhập khẩu có thể đưa vấn đề ra trước Cơ quan giải quyết tranh chấp (DSB) để đảm bảo nước áp dụng trợ cấp rút bỏ hoặc điều chỉnh tác động đang gây ra.
Những quy tắc GATT chi phối sử dụng trợ cấp là phức tạp, đối với nông sản thường khác với công nghệ phẩm. Những điều khoản chủ yếu của GATT về trợ cấp được nêu chi tiết trong Hiệp định trợ cấp và các biện pháp đối kháng (SCM), và trong Hiệp định nông nghiệp. Trừ một vài ngoại lê, những điều khoản của Hiệp định SCM áp dụng cho công nghệ phẩm; những điều khoản của Hiệp định nông nghiệp chi phối nông phẩm. Những quy tắc của Hiệp định SCM đựơc mô tả trong chương này, còn chương 15 dành cho nông nghiệp.















