Vừa qua, một số công ty Việt Nam sau khi ký hợp đồng xuất khẩu hải sản trong đó có cá ba sa với đối tác Hà Lan theo phương thức D/A, D/P đã không nhận được tiền thanh toán.

Đối tác nước ngoài đã lần lữa không thanh toán, trong đó có trường hợp, khi vụ việc xảy ra, người đứng ra giao dịch với phía Việt Nam chỉ nhận vai trò là đại lý (agent) và từ chối chịu trách nhiệm. Trên thực tế, đứng tên ký hợp đồng lại là một công ty khác với điện thoại luôn để ở chế độ voicebox, rất khó khăn cho doanh nghiệp Việt Nam trong việc liên hệ để đòi tiền hàng.

Thủy sản là mặt hàng thực phẩm, một container có thể trị giá gần 100.000 USD, khi không nhận được thanh toán thì thiệt hại rất lớn. Do vậy, đối tượng lừa đảo nước ngoài thường tập trung vào mặt hàng này và thường hay vin vào vấn đề chất lượng hàng hóa để trì hoãn hoặc từ chối thanh toán.

Để phòng tránh nhưng trường hợp không thu được tiền hàng tương tự như vậy, theo Thương vụ Việt Nam tại Hà Lan, đối với khách hàng mới quen hoặc mới giao dịch, các doanh nghiệp Việt Nam cần yêu cầu phía đối tác cung cấp thông tin về đăng ký kinh doanh. Sau đó, phải tra cứu thông tin trước khi tiến hành thương thảo, kết hợp với sử dụng phương thức thanh toán chặt chẽ, an toàn nhằm đảm bảo thu hồi tiền hàng.

Thông tin tại cơ sở dữ liệu của Phòng Thương mại Hà Lan- cơ quan chịu trách nhiệm đăng ký kinh doanh, thành lập doanh nghiệp và cung cấp dịch vụ thông tin về doanh nghiệp Hà Lan cho thấy: Thứ nhất, Công ty Hoogland thường là công ty của 1 người, trụ sở công ty cũng là nhà riêng. Thứ hai, trong giao dịch với các công ty Việt Nam, phía nước ngoài đều đề nghị phương thức thanh toán D/A mà không đồng ý phương thức thanh toán L/C mà phía Việt Nam đưa ra và đều không thanh toán tiền hàng.

Thứ ba, trong thương vụ với Công ty Việt Nam, đại diện Hoodland giao dịch với chúng ta qua email của mình, nhưng khi ký hợp đồng thì lại đứng tên trên hợp đồng là Công ty Procurement (Procurement có gốc là công ty của một nước Châu Phi, đăng ký kinh doanh tại Hà Lan, điện thoại của công ty này luôn để ở chế độ voice box). Thứ tư, trong 1 trường hợp khác, công ty Hà Lan thông qua một môi giới Trung Quốc giao dịch ký hợp đồng nhập khẩu cá từ công ty Việt Nam.

Về diễn biến vụ việc cũng tương tự như nêu ở trên. Trường hợp này, cả môi giới Trung Quốc và công ty Việt Nam đều không hiểu rõ đối tác này, không nhận được tiền hàng, mặc dù đã gửi thư, gọi điện thoại nhiều lần. Thứ năm, trong cả hai trường hợp như trên, phía công ty Việt Nam tin tưởng vào sự giới thiệu (một phía) từ đối tác nước ngoài, từ đó chấp nhận phương thức thanh toán (D/A) mà không tìm hiểu kỹ thông tin về khách hàng mới giao dịch (như yêu cầu cung cấp đăng ký kinh doanh và các thông tin liên quan...), ký ngay hợp đồng số lượng lớn (khi bị trục trặc sẽ thiệt hại lớn).

Việc đòi tiền hàng chỉ có thể thực hiện thông qua luật sư để tiến hành các thủ tục gây sức ép hoặc khởi kiện tại tòa án Hà Lan. Phía nước ngoài đã có nhiều kinh nghiệm trong việc này, thậm chí biết được tâm lý của doanh nghiệp Việt Nam ngại kiện tụng và không muốn thuê luật sư.Trong thực tế, công ty Việt Nam cũng không chú ý là giao dịch với một người nhưng khi ký hợp đồng lại với một tư cách pháp nhân khác mà mình không rõ, đến khi tranh chấp xảy ra, thì đối tác nước ngoài chỉ nhận là đại lý (agent), vì thế doanh nghiệp Việt Nam thường bị thua thiệt.

Công ty đã đăng ký kinh doanh là công ty có tư cách pháp nhân, tuy nhiên, không phải cứ đối tác nước ngoài có tư cách pháp nhân là có thể yên tâm ký hợp đồng ngay được. Chúng ta cần chú ý hơn tới tính chuyên doanh, số lượng nhân viên, tình hình tài chính, các điều khoản hợp đồng mà khách hàng đưa ra…

Thương vụ Việt Nam tại Hà Lan cũng đề nghị, các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước cần lưu ý để kịp thời nắm bắt được những cảnh báo, phòng tránh trong giao dịch với đối tác nước ngoài.

Thương vụ Việt Nam tại Hà Lan

Nguồn: baothuongmai.com.vn