Ngày 27/02/2009, Cục Biên mậu Canada đã chính thức khởi xướng điều tra chống bán phá giá mặt hàng giày và đế giày cao su không thấm nước (waterproof rubber and/or plastic footwear) có xuất xứ hoặc nhập khẩu từ Việt Nam (cùng với giầy không thấm nước (waterproof footwear) có xuất xứ hoặc nhập khẩu từ Trung Quốc). Vụ kiện được tiến hành sau khi có đơn kiện của Hiệp hội các nhà sản xuất giầy của Canada từ Baie d’Urfé, Québec.

Với chức năng hỗ trợ các hiệp hội và doanh nghiệp trong lĩnh vực này, Hội đồng tư vấn về các vụ kiện chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ (Hội đồng TRC) của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tiến hành xem xét sơ bộ và tiếp nhận thông tin từ luật sư cộng tác viên của Hội đồng tại Canada về vấn đề này. Cụ thể:

1.    Sản phẩm bị kiện

Các sản phẩm bị kiện có các mã số HS như sau:
6401.10.11.00     6402.19.90.90     6403.19.90.90     6404.11.99.90
6401.10.19.00     6402.91.10.00     6403.40.00.10     6404.19.90.20
6401.10.20.00     6402.91.90.91     6403.91.00.91     6404.19.90.91
6401.92.11.00     6402.91.90.92     6403.91.00.92     6404.19.90.92
6401.92.12.00     6402.91.90.93     6403.91.00.93     6404.19.90.93
6401.92.91.90     6401.99.11.00     6401.99.12.00     6401.92.92.90
6401.99.19.00     6401.99.20.00

Bên đi kiện sử dụng 9 mẫu sản phẩm giầy không thấm nước để mô tả sản phẩm thuộc đối tượng bị điều tra, trong đó có 5 mẫu sản phẩm của Trung Quốc và 4 mẫu sản phẩm của Việt Nam.
4 mẫu sản phẩm đại diện cho các sản phẩm tương tự bị điều tra của Việt Nam là:

•  Mẫu sản phẩm số 4 – Model 205 – Giầy ống nam “WindRiver” màu đen (Men’s Black “WindRiver” boot)
•  Mẫu sản phẩm số 5 – Model 206 – Giầy ống nam “WindRiver” màu da (Men’s Tan “WindRiver” boot)
• Mẫu sản phẩm số 6 – Model 207 – Giầy ống trẻ em màu hồng và màu nâu (Child’s Pink and Brown boot)
• Mẫu sản phẩm số 7 – Sample # 303 – Giầy ống trẻ em Columbia (Columbia Child’s Blue boot)

2. Các nhà xuất khẩu Việt Nam có liên quan trong vụ kiện

Cho đến nay chưa có thông tin đầy đủ các công ty liên quan (bao gồm cả các công ty xuất khẩu trực tiếp các mặt hàng liên quan sang Canada hoặc gián tiếp thông qua các nước khác mà điểm đến cuối cùng là Canada). Tuy nhiên về mặt nguyên tắc tất cả các công ty đang xuất khẩu mặt hàng này sang Canada đều là bị đơn và có liên quan trực tiếp đến vụ kiện.

Một số công ty bị đơn đã được xác định rõ là: Công ty giày thông dụng (General Shoes Corporation), công ty TNHH PouYen, Lac Ty Hung Hghiep,  giầy Stateway, giầy Sunrise…

3. Các vấn đề kỹ thuật trong điều tra

- Biên độ phá giá bị cáo buộc và bằng chứng liên quan:

Đơn kiện dẫn số liệu từ Tổng cục thống kê của Canada theo đó đơn giá nhập khẩu của các sản phẩm bị điều tra từ Việt Nam giảm đáng kể (37%) từ năm 2007 đến năm 2008 (trong hoàn cảnh phí nguyên liệu cho các sản phẩm này lại tăng trong cùng khoảng thời gian).
Theo đơn kiện, hàng hóa nhập khẩu liên quan đang bị bán phá giá với biên độ:

• Đối với Việt Nam: 11% - 48%
• Đối với Trung Quốc: 2,57% - 123%

- Vấn đề nền kinh tế thị trường:

Đơn kiện không cáo buộc rõ Việt Nam là nền kinh tế phi thị trường. Theo luật của Canada, là một nền kinh tế đang chuyển đổi, Việt Nam được xếp vào diện “nước đặc biệt” (“prescribed country”) (diện mà theo Canada thì cần phải tiến hành một phân tích về vấn đề nền kinh tế phi thị trường). Về mặt chính sách, Canada hiện không coi Việt Nam là nền kinh tế phi thị trường, nhưng bất kỳ ai, kể cả cơ quan điều tra, đều có thể đưa ra cáo buộc rằng Việt Nam là nền kinh tế phi thị trường, và do đó Việt Nam vẫn phải sẵn sàng cho khả năng này. Cục Dịch vụ Biên giới Canada (CBSA) có khả năng sẽ gửi một bản câu hỏi về vấn đề nền kinh tế thị trường tới Chính phủ Việt Nam. Đây là một cơ hội rất lớn bởi nếu được xem là nền kinh tế thị trường, Việt Nam sẽ được sử dụng các mức chi phí thực tế để tính toán biên độ phá giá, và do đó có thể hy vọng kết quả điều tra phản ánh tình hình giá thực tế của sản phẩm liên quan (mức thuế do đó sẽ thấp hơn nhiều so với việc sử dụng các giá trị thay thế từ một nước thứ ba để tính biên độ phá giá).

- Thời hạn điều tra:

Không giống như các nước khác, ở Canada các cuộc điều tra chống bán phá giá diễn ra trong một khoảng thời gian khá ngắn (chỉ khoảng 8 tháng – bằng một nửa so với EU) và rất khó được gia hạn thêm. Do đó, các doanh nghiệp và hiệp hội da giầy Việt nam phải hành động gấp nếu muốn bảo vệ lợi ích của mình. Các thời hạn dự kiến cho vụ kiện này như sau (có thể có thay đổi):

• Khởi xướng điều tra: 27/02/2009
• Gửi bản trả lời câu hỏi điều tra: 06/04/2009
• Kết luận sơ bộ: 28/05/2009
• Kết luận cuối cùng: 26/08/2009
• Chấm dứt điều tra: 10/09/2009

Trên đây là một số thông tin ban đầu về vụ kiện mà Hội đồng tư vấn về chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ của VCCI tập hợp được.

Việc tìm hiểu, chuẩn bị về nhân lực, vật lực và tích cực tham gia vụ kiện này là cơ hội để doanh nghiệp liên quan có thể bảo vệ lợi ích của mình ở thị trường Canada.  Vì vậy, VCCI rất mong doanh nghiệp quan tâm và có quyết định hợp lý về vấn đề này sớm nhất có thể (để kịp thời hạn trả lời bản câu hỏi).

Hiệp hội, doanh nghiệp cần biết thêm thông tin hoặc hỗ trợ liên quan đến vụ kiện này xin liên hệ với Hội đồng tư vấn chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ của VCCI theo địa chỉ:

Hội đồng TRC
Ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam
Địa chỉ: 9 Đào Duy Anh – Hà Nội
Điện thoại: 04-5771458; 04.5742022 (máy lẻ 356)
(chị Nguyễn T. Thu Trang hoặc chị Phùng T. Lan Phương)
Fax: 04.5771459
Email: trangnt@vcci.com.vn. phuongptl@vcci.com.vn
Website: www.chongbanphagia.vn

Tải Bảng câu hỏi điều tra tại đây