Cảnh báo từ cơ quan chức năng Pháp cho thấy, chanh leo và thanh long Việt Nam đang đối mặt với nguy cơ bị Liên minh châu Âu (EU) tăng cường kiểm soát, do vi phạm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật ở mức đáng lo ngại, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến xuất khẩu hàng nông sản của Việt Nam vào thị trường EU.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Pháp, báo cáo “Kết quả giám sát và kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật” do Tổng cục Thực phẩm Pháp (DGAL) công bố tháng 2/2026 dựa trên dữ liệu kiểm tra năm 2024 cho thấy, một số mặt hàng rau quả nhập khẩu từ Việt Nam đang bộc lộ rủi ro về an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn SPS của EU.

Đáng chú ý, chanh leo là mặt hàng có tỷ lệ vi phạm cao. Trong tổng số 47 mẫu được kiểm tra, có 15 mẫu không đạt giới hạn dư lượng tối đa (MRL), tương đương 32%. Đây là mức vượt ngưỡng đáng lo ngại trong hệ thống kiểm soát của EU. Đặc biệt, cơ quan chức năng còn phát hiện hoạt chất omethoate - chất tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng.

Với thanh long, tỷ lệ vi phạm được ghi nhận là 11% (1/9 mẫu). Hiện mặt hàng này đã nằm trong Phụ lục I của Quy định (EU) 2019/1793 và đang chịu tần suất kiểm tra tại cửa khẩu EU lên tới 50%. Việc tiếp tục phát sinh vi phạm có thể khiến thanh long khó được xem xét giảm mức kiểm soát trong thời gian tới.

Theo quy định hiện hành, Ủy ban châu Âu tiến hành rà soát danh mục hàng hóa rủi ro định kỳ tối đa 6 tháng/lần. Với tỷ lệ vi phạm lên tới 32%, chanh leo Việt Nam đứng trước nguy cơ bị đưa vào diện kiểm soát tăng cường, thậm chí áp dụng các điều kiện nhập khẩu nghiêm ngặt hơn.

Trong trường hợp bị xếp vào Phụ lục I, tần suất kiểm tra tại cửa khẩu sẽ gia tăng, kéo dài thời gian thông quan. Nếu bị đưa vào Phụ lục II, lô hàng phải kèm theo kết quả kiểm nghiệm và chứng thư an toàn thực phẩm trước khi xuất khẩu.

Thực tế cho thấy, các biện pháp này sẽ làm tăng đáng kể chi phí logistics, kiểm nghiệm và lưu kho, đồng thời gia tăng rủi ro chậm giao hàng, ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam.

Trước các rào cản kỹ thuật áp dụng trên toàn EU, không riêng thị trường Pháp, doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất trong nước cần khẩn trương rà soát toàn bộ quy trình sản xuất. Đồng thời, kiểm soát chặt việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, tuân thủ nghiêm quy định MRL của EU nhằm bảo vệ thị trường xuất khẩu.

Nguồn: Tạp chí Kinh tế - Tài chính