Với quy mô thị trường 1,1 tỷ người, có nhu cầu nhập khẩuphần lớn các mặt hàng tiêu dùng, lương thực, thực phẩm, châu Phi đang được xemlà một thị trường lớn và nhiều tiềm năng đối với các doanh nghiệp xuất khẩu củaViệt Nam.

Đạidiện Vụ Thị trường Trung Đông, Châu Phi, Tây Á và Nam Á (Bộ Công Thương) chobiết, kinh tế của các nước châu Phi tăng trưởng tương đối nhanh trong thời gianvừa qua. Một số nước có tiềm lực kinh tế khá lớn, nguồn dự trữ ngoại tệ cao nhờvào việc xuất khẩu dầu mỏ, khoáng sản.

Nềnkinh tế thị trường tự do đã thiết lập hoàn toàn hoặc một phần lớn tại nhiềunước châu Phi (41/55 nước ở châu Phi là thành viên WTO); nhiều nước đang tiếnhành dỡ bỏ dần hàng rào phi thuế quan, giảm thuế nhập khẩu, nới lỏng kiểm soátđối với vật giá trong nước. Vì vậy, cùng với chủ trương đẩy mạnh quan hệphát triển hợp tác với các nước Châu Phi của Chính phủ, hàng hóa của ViệtNam đã có chỗ đứng và tương đối phù hợp với yêu cầu và thị hiếu của người dânchâu lục này.

Tuynhiên, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang các nước châu Phi năm 2013 mới đạt2.887 triệu USD, chiếm 67% tổng kim ngạch hai chiều (kim ngạch xuất nhập khẩulà 4.310 triệu USD) và chỉ chiếm 5% lượng hàng hóa cần nhập khẩu tại thị trườngchâu Phi.

Cácmặt hàng doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sang thị trường này chủ yếu là gạo,điện thoại, cà phê, hạt tiêu, thủy sản, máy vi tính, dệt may, dược phẩm và linhkiện điện tử. Trong đó, gạo và thủy sản là mặt hàng mà sức mua của thị trườngChâu Phi còn rất lớn.

Kinhnghiệm được chia sẻ từ các doanh nghiệp đã đầu tư, xuất khẩu tại thị trường nàycho thấy, bên cạnh những chính sách ưu đãi và các cơ chế mở của nền kinh tế thìkhi xâm nhập vào thị trường Châu Phi, các doanh nghiệp Việt Nam cần nắm bắtnhững thách thức, rào cản để xác lập được chiến lược kinh doanh cho phù hợp.Hiện tại những nước là thị trường tiềm năng như Nam Phi, Nigeria… cũng áp dụngcác biện pháp phòng vệ thương mại (chống bán phá giá, thuế tự vệ…) và có nhữngrào cản về kỹ thuật nghiêm ngặt như một số sản phẩm phải theo tiêu chuẩn củanước nhập khẩu, yêu cầu giấy chứng nhận Halal đối với thực phẩm nhập khẩu… Đặcbiệt, các nước ở Châu Phi thanh toán thường sử dụng hình thức D/P (chuyển tiền,đặt cọc), vì vậy với hình thức thanh toán này, các doanh nghiệp Việt cũng phảicó các biện pháp phòng tránh rủi ro trong những trường hợp lừa đảo, gian lậnthương mại. Cụ thể, doanh nghiệp Việt Nam cần đưa ra các mức % đặt cọc(thường là từ 30% trở lên) để đảm bảo an toàn cho các đơn hàng. Bên cạnh đó, dothời gian vận chuyển hàng hóa từ Việt Nam sang Châu Phi thường mất từ 1 -1,5 tháng/chuyến, các doanh nghiệp nên kết hợp hình thức xuất khẩu và nhập khẩuđể giảm cước tàu. Có thể liên kết nhiều doanh nghiệp Việt với nhau để xem xétsử dụng hình thức hàng đổi hàng, ví dụ gạo, sản phẩm may mặc, da giày của Việt Namlấy bông, gỗ của châu Phi…

Nguồn: Cổng thông tin điện tửChính phủ