Hoa Kỳ gia tăng áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại, tạo sức ép lớn đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. Chủ động thích ứng chính sách, nâng cao năng lực tuân thủ và xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch trở thành điều kiện quyết định để duy trì tăng trưởng xuất khẩu bền vững.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ, trong bối cảnh thương mại toàn cầu diễn biến phức tạp, Hoa Kỳ tiếp tục duy trì vị thế là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, đồng thời cũng là nơi đặt ra những yêu cầu ngày càng khắt khe về tiêu chuẩn, xuất xứ và tính minh bạch.

Theo số liệu Cục Hải quan, trong 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ đạt gần 70 tỷ USD, tăng 21,7% so với cùng kỳ năm trước; Việt Nam xuất siêu sang thị trường này 60,4 tỷ USD, tăng 21,1% so với cùng kỳ.

Những con số này khẳng định sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam, song cũng kéo theo áp lực lớn về quản trị rủi ro thương mại.

Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ cho biết, trong quý II/2026, môi trường thương mại tại Hoa Kỳ đang chứng kiến những biến động nhanh chóng và phức tạp khi nước này có xu hướng sử dụng đồng thời nhiều công cụ chính sách cùng lúc. Bên cạnh các biện pháp phòng vệ thương mại truyền thống, nước này tăng cường sử dụng Mục 301, Mục 232 và Mục 122, mở rộng phạm vi rà soát đối với các ngành như: thép, nhôm, đồng, chip, dược phẩm, thiết bị công nghiệp. Cách tiếp cận mới không chỉ hướng tới một ngành hàng riêng lẻ mà đặt toàn bộ chuỗi cung ứng dưới yêu cầu cạnh tranh công bằng và bảo đảm an ninh kinh tế.

Đáng chú ý, nguy cơ điều tra đối với ngành thủy sản của Việt Nam đang hiện hữu khi đã xuất hiện kiến nghị từ các tổ chức ngành hàng và một số nghị sĩ Hoa Kỳ đề nghị Đại diện Thương mại Hoa Kỳ xem xét các hành vi thương mại không công bằng. Đây là tín hiệu cần được theo dõi sát bởi thủy sản luôn nằm trong nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.

Theo ông Đỗ Ngọc Hưng, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ, yêu cầu hiện nay không còn dừng ở việc đưa được hàng hóa vào thị trường Hoa Kỳ mà phải chuyển sang tư duy phát triển thị trường gắn với quản trị rủi ro, cảnh báo chính sách, hỗ trợ tuân thủ và xây dựng năng lực cạnh tranh dài hạn. Ông Hưng nhấn mạnh, việc thiết lập hệ thống phòng vệ thương mại chủ động là con đường duy nhất để giữ vững thị phần, đồng thời khuyến nghị doanh nghiệp cần tận dụng tối đa cơ chế cảnh báo sớm nhằm giảm chi phí tuân thủ và hạn chế các cú sốc thương mại.

Thông điệp này phản ánh xu hướng cạnh tranh mới của thương mại quốc tế. Lợi thế về giá hay quy mô sản xuất sẽ không còn đủ mạnh nếu doanh nghiệp thiếu khả năng truy xuất nguồn gốc, minh bạch dữ liệu và đáp ứng đầy đủ quy định của nước nhập khẩu. Đầu tư vào chất lượng sản phẩm, thương hiệu, chứng nhận quốc tế và quản trị chuỗi cung ứng vì thế cần được coi là chiến lược phát triển lâu dài.

Có thể thấy, khi chính sách thương mại Hoa Kỳ liên tục thay đổi, chủ động phòng vệ không chỉ giúp hàng hóa Việt Nam giảm thiểu rủi ro trước các cuộc điều tra mà còn tạo nền tảng để củng cố uy tín, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững tại thị trường Hoa Kỳ.

Nguồn: Tạp chí Kinh tế - Tài chính