Việc OECD nâng phân loại rủi ro quốc gia của Việt Nam từ nhóm 4 lên nhóm 3 không chỉ là tín hiệu tích cực về môi trường kinh doanh, mà còn có thể mở thêm dư địa giảm chi phí bảo lãnh tín dụng xuất khẩu của Đức. Trong bối cảnh thương mại Việt Nam - Đức duy trì đà tăng trưởng và nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị, công nghệ cao còn lớn, thay đổi này được kỳ vọng tạo thuận lợi hơn cho các dự án hợp tác thương mại, đầu tư giữa hai nền kinh tế.

Theo thông tin từ Hệ thống phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương), kết quả rà soát định kỳ mới nhất của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) đã nâng phân loại rủi ro quốc gia của Việt Nam (Country Risk Classification - CRC), một thông số quan trọng trong hệ thống tín dụng xuất khẩu được hỗ trợ chính thức của các nước tham gia Thỏa thuận OECD từ nhóm 4 lên nhóm 3, có hiệu lực từ tháng 7/2026. Việc điều chỉnh này được đánh giá phản ánh sự cải thiện trong đánh giá rủi ro quốc gia của Việt Nam và có thể góp phần tạo thuận lợi hơn cho hoạt động tài trợ thương mại, đầu tư quốc tế.

Danh sách phân loại rủi ro quốc gia hiện hành của OECD, có hiệu lực từ ngày 26/6/2026, ghi nhận Việt Nam với mã VNM được chuyển từ mức “previous” 4 sang mức “current prevailing” 3, được cơ quan bảo lãnh tín dụng xuất khẩu của Đức cập nhật trong hệ thống phân loại rủi ro quốc gia, có hiệu lực từ ngày 3/7/2026.

Tác động đáng chú ý của việc phân loại rủi ro này nằm ở chương trình Federal Export Credit Guarantees, thường được biết đến với tên Hermes Cover, chương trình bảo lãnh tín dụng xuất khẩu của Chính phủ Liên bang Đức giúp bảo vệ nhà xuất khẩu và ngân hàng tài trợ xuất khẩu trước rủi ro thanh toán do nguyên nhân thương mại hoặc chính trị.

Theo đó, phần lớn rủi ro không thanh toán được chuyển sang Chính phủ Liên bang Đức, đổi lại bên được bảo lãnh trả khoản phí dựa trên mức độ rủi ro.

Do đó, việc Việt Nam được xếp ở nhóm rủi ro thấp hơn có ý nghĩa thực tiễn đối với các hợp đồng xuất khẩu từ Đức sang Việt Nam, nhất là những hợp đồng có giá trị lớn, thời hạn thanh toán trung và dài hạn, hoặc gắn với thiết bị, dây chuyền công nghệ. Khi nhóm rủi ro quốc gia cải thiện, mức phí bảo lãnh tối thiểu đối với các giao dịch thuộc phạm vi áp dụng của Hermes Cover có thể có dư địa giảm so với trước đây. Tuy nhiên, mức phí cụ thể vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời hạn tín dụng, đối tượng mua hàng, giá trị hợp đồng, cấu trúc tài trợ và rủi ro riêng của từng giao dịch.

Điểm cần nhấn mạnh là tác động này không đồng nghĩa mọi khoản vay hoặc mọi hợp đồng thương mại Việt Nam - Đức đều tự động rẻ hơn, nhưng ở góc độ tài chính thương mại, nâng hạng rủi ro giúp cải thiện “điểm xuất phát” trong đàm phán tín dụng, bảo lãnh và bảo hiểm rủi ro.

Với các doanh nghiệp Việt Nam đang có nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị, công nghệ từ Đức, đặc biệt trong các lĩnh vực năng lượng, hạ tầng, giao thông, công nghiệp chế biến, hóa chất, thép, xi măng, thiết bị y tế, đây là tín hiệu thuận lợi để tiếp cận nguồn tài trợ dài hạn có bảo lãnh.

Tác động của việc nâng hạng càng đáng chú ý trong bối cảnh thương mại Việt Nam - Đức đang có nền tảng tăng trưởng tích cực và phấn đấu sớm nâng kim ngạch thương mại song phương vượt 20 tỷ USD.

Tuy nhiên, để chuyển tín hiệu nâng hạng thành lợi ích cụ thể, doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị hồ sơ dự án đủ khả năng thẩm định với phương án tài chính rõ ràng, dòng tiền khả thi, năng lực trả nợ minh bạch, tiêu chuẩn môi trường - xã hội phù hợp và đối tác cung ứng đủ điều kiện.

Với các dự án lớn, yếu tố “rủi ro giao dịch” có thể quan trọng không kém rủi ro quốc gia; vì vậy việc Việt Nam được nâng hạng là điều kiện thuận lợi, nhưng không thay thế yêu cầu nâng chuẩn quản trị doanh nghiệp và chất lượng dự án.

Nhìn rộng hơn, OECD nâng hạng rủi ro quốc gia cho Việt Nam là một tín hiệu tích cực về niềm tin của cộng đồng tài chính quốc tế đối với ổn định vĩ mô và triển vọng tăng trưởng.

Nếu được kết hợp với EVFTA, cải cách thủ tục, nâng chất lượng dự án và chủ động kết nối doanh nghiệp hai nước, “cửa vốn” từ Đức có thể trở thành một kênh hỗ trợ thiết thực cho quá trình hiện đại hóa sản xuất của Việt Nam, đồng thời tạo thêm động lực cho thương mại Việt Nam - Đức phát triển theo chiều sâu.

Nguồn: Tạp chí Kinh tế - Tài chính