Gầnđây, liên tiếp xuất hiện các vụ việc lừa đảo gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệpViệt Nam...

Châu Phi là một trong những thị trườngcung cấp các loại nguyên liệu đầu vào quan trọng cho Việt Nam. Chỉ tính 6 thángđầu năm nay, kim ngạch nhập khẩu từ thị trường này đạt 742 triệu USD, tăng 30%so với cùng kỳ năm ngoái. Đây cũng được xem là thị trường xuất khẩu mới và tiềmnăng cho một số sản phẩm nông sản thế mạnh của Việt Nam.

Tuy nhiên, thời gian gần đây, liên tiếpxuất hiện các vụ việc lừa đảo gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp Việt Nam khitiến hành giao dịch xuất nhập khẩu đối với thị trường này. Để làm rõ các thủ đoạnlừa đảo cũng như cảnh báo với các doanh nghiệp Việt Nam, phóng viên VOV phỏng vấnông Hoàng Đức Nhuận, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Phi, Tây Á, Nam Á.

PV: Thưa ông, trước thông tin nhiềudoanh nghiệp Việt Nam bị các đối tác ở thị trường châu Phi lừa đảo, chiếm đoạttiền khi thực hiện giao dịch xuất nhập khẩu, xin ông cho biết cụ thể hình thức,thủ đoạn lừa đảo của các đối tượng này?

Ông Hoàng Đức Nhuận: Trong những năm gần đây, Bộ CôngThương liên tiếp đưa ra những cảnh báo về hiện tượng lừa đảo khi xuất khẩu, đặcbiệt là trên mạng internet ở các nước khu vực châu Phi như An-giê-ri, Ai Cập,Maroc, Nam Phi, Nigeria…Đồng thời nêu đích danh một số tổ chức cá nhân lừa đảo ởkhu vực này.

Tuy nhiên, do tâm lý chủ quan, nghiệpvụ ngoại thương hạn chế nên một số doanh nghiệp Việt Nam vẫn bị lừa mất tiền.Các đối tượng lừa đảo thường chủ động liên hệ với các doanh nghiệp Việt Nam quaemail hoặc doanh nghiệp Việt Nam tự tìm kiếm đối tác châu Phi trên các trang mạngquốc tế như Alibaba.

Hình thức lừa đảo chủ yếu áp dụng làđề xuất ký những hợp đồng có giá trị lớn, thực hiện dễ dàng. Sau đó yêu cầudoanh nghiệp Việt Nam đặt cọc hoặc trả trước chi phí như phí nhập khẩu, giao dịch,phí trúng thầu... Sau khi nhận được khoản phí này thì các đối tượng cắt đứt mọiliên lạc với doanh nghiệp Việt Nam. Trường hợp thứ hai cũng thường xuyên xuấthiện là lừa tiền đặt cọc của doanh nghiệp nhập khẩu của doanh nghiệp nhập khẩuhàng từ châu Phi.

Trong những năm vừa qua, Việt Nam nhậpkhẩu một số mặt hàng quan trọng nguyên liệu đầu vào sản xuất chế biến trong nướcnhư gỗ, bông, hạt điều thô, sắt thép phế liệu…Các doanh nghiệp thường đặt cọccho phí nhà cung cấp ở châu Phi, thường là khoảng 10%- 30% tổng giá trị hợp đồng.Sau khi nhận tiền đặt cọc xong thì các doanh nghiệp châu Phi không hồi âm, cắtđứt mọi liên hệ và không giao hàng.

PV: Với các trường hợp lừa đảo này,phía Việt Nam có phối hợp với cơ quan nước sở tại để điều tra và xử lý vụ việckhông, thưa ông?

Ông Hoàng Đức Nhuận: Như chúng tôi nắm được thì có tớihàng chục doanh nghiệp bị lừa đảo. Số lượng tiền lừa đảo lớn nhất là ở vụ đặt cọcnhập khẩu gỗ từ Ca-ma-run, số tiền lên đến 40.000 USD. Còn các vụ khác phí đặtcọc khoảng 3000 USD đến 10.000 USD…

Ngoài ra, các doanh nghiệp còn bị lừamất hàng mẫu. Đối với những trường hợp thiệt hại lớn, doanh nghiệp đã thông báocho các Thương vụ, Đại sứ quán hỗ trợ, đề nghị các cơ quan hữu quan nước sở tạigiải quyết. Tuy nhiên trường hợp yêu cầu phía bạn tác động đòi nợ các doanhnghiệp phía châu Phi là rất khó. Vì các doanh nghiệp Việt Nam tìm kiếm đối tácqua mạng, phần lớn các đối tác cung cấp số điện thoại và địa chỉ giả, không đểlại dấu vết, nên rất khó để kiểm tra, xác minh các đối tác.

PV: Qua những vụ việc như thế này, BộCông Thương có khuyến cáo như thế nào đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu,nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang tích cực mở rộng thị trường?

Ông Hoàng Đức Nhuận: Để tránh rủi ro, doanh nghiệp cầntìm kiếm thông tin thị trường, cơ hội kinh doanh ở các trang web chính thức củaBộ Công Thương như Vietnamexport.com hoặc Moit.gov.vn cũng như tham khảo thôngtin của các thương vụ Việt Nam ở nước ngoài. Hạn chế tìm kiếm hoặc giao dịch vớicác khách hàng qua các trang mạng internet khác.

Khi thanh toán xuất nhập khẩu, doanhnghiệp nên đề nghị đối tác sử dụng L/C tức là thư tín dụng không hủy ngang mở tạicác ngân hàng uy tín. Tuyệt đối không sử dụng hình thức thanh toán D/A (nhờ thuchấp nhận chứng từ), bởi một khi khách hàng đề nghị hình thức thanh toán này, rấtcó thể doanh nghiệp xuất khẩu sẽ bị mất hàng. Nếu sử dụng hình thức thanh toánD/P, doanh nghiệp Việt Nam cần phải kèm theo điều khoản tiền đặt cọc, tốt nhấtlà 30% trở lên.

Về nhập khẩu hàng từ châu Phi, cần tiếnhành kiểm định hàng hóa thông qua tổ chức giám định quốc tế có uy tín tại nướcsở tại trước khi đưa hàng lên tàu (qua các công ty như Bitec International SA,Văn phòng Veritas). Đối với những đơn hàng đầu tiên, chỉ nên mua với khối lượngnhỏ. Khi đàm phán và ký kết hợp đồng với đối tác châu Phi, các doanh nghiệp nênlựa chọn những phương thức giao hàng, thanh toán an toàn, có lợi về mình, đểtránh trường hợp nhà nhập khẩu không nhận hàng nhằm ép giảm giá. Hợp đồng phảiquy định rõ cơ quan giải quyết tranh chấp (trọng tài hay tòa án) để làm cơ sởcho việc giải quyết khi tranh chấp phát sinh.

PV: Vâng, xincảm ơn ông!/.

Nguồn: VOV