Từ việc xác định tổ chức, cá nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam đến áp dụng quy định chuyển tiếp và hoàn thuế, Cục Hải quan đã làm rõ cách xử lý đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ, đặc biệt với các trường hợp liên quan đến ngày 1/7/2025.

Không dùng khái niệm ngoài phạm vi quy định

Cục Hải quan vừa làm rõ một số vướng mắc liên quan đến tờ khai nhập khẩu tại chỗ, trong đó có việc xác định tổ chức, cá nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam; áp dụng quy định chuyển tiếp khi thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ và hoàn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu tại chỗ.

dung này được quy định tại Luật Quản lý ngoại thương, Nghị định số 90/2007/NĐ-CP và Thông tư số 28/2012/TT-BCT của Bộ Công Thương.

Tuy nhiên, các văn bản này không quy định cơ quan có thẩm quyền, hồ sơ, trình tự, thủ tục để xác định “thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam”. Luật Hải quan và các văn bản hướng dẫn thi hành cũng không giải thích khái niệm “tổ chức, cá nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam”.

Theo ý kiến của Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), khái niệm “thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam” trong Luật Quản lý ngoại thương và Nghị định số 90/2007/NĐ-CP chỉ được áp dụng trong trường hợp cần xác định quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu của đối tượng này, không áp dụng cho bất kỳ mục đích nào khác.

Về quy định chuyển tiếp đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ, Cục Hải quan căn cứ Luật số 90/2025/QH15 để xác định phạm vi áp dụng.

Cục Hải quan xác định, quy định chuyển tiếp tại khoản 3 Điều 10 Luật số 90/2025/QH15 áp dụng đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ thuộc các tờ khai đã đăng ký nhưng chưa hoàn thành thủ tục hải quan trước ngày 1/7/2025; không áp dụng đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ thuộc tờ khai đã hoàn thành thủ tục hải quan trước ngày này.

Hoàn thuế áp dụng theo từng giai đoạn

Liên quan đến hoàn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu tại chỗ, Cục Hải quan cho biết việc hoàn thuế thực hiện theo các quy định của pháp luật về thuế xuất nhập khẩu và quản lý thuế.

Theo Luật thuế Xuất khẩu, thuế nhập khẩu, hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ thuộc đối tượng chịu thuế xuất nhập khẩu; thời điểm tính thuế là thời điểm đăng ký tờ khai hải quan.

Đối với trường hợp người nộp thuế đã nộp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để sản xuất, kinh doanh nhưng đã đưa vào sản xuất hàng hóa xuất khẩu và đã xuất khẩu sản phẩm, pháp luật quy định thuộc trường hợp hoàn thuế nhập khẩu.

Riêng việc hoàn thuế đối với hàng hóa của các tờ khai nhập khẩu tại chỗ thực hiện theo quy định tại Nghị định số 134/2016/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 18/2021/NĐ-CP. Hồ sơ, trình tự, thủ tục hoàn thuế thực hiện theo quy định của Luật Quản lý thuế, Nghị định số 134/2016/NĐ-CP và Thông tư số 06/2021/TT-BTC.

Về thủ tục hải quan, trước ngày 1/7/2025, hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ thực hiện theo Điều 35 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP. Trong đó, hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ bao gồm trường hợp hàng hóa mua bán giữa doanh nghiệp Việt Nam với tổ chức, cá nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam và được thương nhân nước ngoài chỉ định giao, nhận hàng hóa với doanh nghiệp khác tại Việt Nam.

Các tờ khai nhập khẩu tại chỗ có hàng hóa đề nghị hoàn thuế nhập khẩu đã nộp phải bảo đảm quy định tại Điều 35 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP.

Từ ngày 1/7/2025 đến nay, hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ thực hiện theo Luật số 90/2025/QH15 và Điều 35 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại khoản 19 Điều 1 Nghị định số 167/2025/NĐ-CP.

Theo quy định mới được Cục Hải quan dẫn chiếu, hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ là hàng hóa giao, nhận tại Việt Nam theo chỉ định của thương nhân nước ngoài theo hợp đồng mua bán, gia công, thuê, mượn giữa các doanh nghiệp Việt Nam với thương nhân nước ngoài.

Các tờ khai nhập khẩu tại chỗ có hàng hóa đề nghị hoàn thuế nhập khẩu đã nộp phải bảo đảm quy định của Luật số 90/2025/QH15 và Điều 35 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại khoản 19 Điều 1 Nghị định số 167/2025/NĐ-CP.

Cục Hải quan đề nghị doanh nghiệp nghiên cứu các quy định, đối chiếu với hồ sơ đề nghị hoàn thuế nhập khẩu đã nộp để thực hiện đúng quy định. Trường hợp phát sinh vướng mắc, doanh nghiệp liên hệ với cơ quan Hải quan nơi đăng ký tờ khai để được hướng dẫn.

Nguồn: Lê Bùi, Tạp chí Kinh tế - Tài chính