Dự thảo quy định về nhập khẩu, tạm nhập khẩu xe ô tô theo hình thức quà biếu, quà tặng, tài sản di chuyển đang được hoàn thiện theo hướng kiểm soát chặt ngay từ đầu. Trọng tâm của chính sách là ngăn tình trạng lợi dụng hình thức nhập khẩu phi thương mại để kinh doanh thương mại, đồng thời tạo cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý.

Việc nhập khẩu ô tô theo diện quà biếu, quà tặng, tài sản di chuyển là nhu cầu có thật trong đời sống dân sự và hoạt động đi lại, cư trú của cá nhân. Tuy nhiên, nếu thiếu cơ chế kiểm soát rõ ràng, hình thức nhập khẩu phi thương mại này có thể bị lợi dụng để đưa xe vào thị trường với mục đích thương mại.

Tại buổi họp báo thường kỳ của Bộ Công Thương vừa qua, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu cho biết, dự thảo quy định quản lý ô tô nhập khẩu theo diện quà biếu, quà tặng và tài sản di chuyển hiện vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Bộ Công Thương đã báo cáo Chính phủ theo quy định.

Theo ông Hải, quan điểm xây dựng quy định mới là bám sát và thống nhất với các quy định hiện hành, đồng thời cần có các quy định cụ thể để ngăn chặn tình trạng lợi dụng hình thức nhập khẩu phi thương mại để kinh doanh thương mại và hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý.

Trước đó, tại buổi làm việc với Bộ Công Thương về dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định việc nhập khẩu, tạm nhập khẩu xe ô tô theo hình thức quà biếu, quà tặng, tài sản di chuyển, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc đã yêu cầu Bộ Công Thương nghiên cứu, tiếp thu ý kiến xác đáng của các bộ, cơ quan, nhất là ý kiến của Bộ Tài chính và Bộ Tư pháp. Dự thảo Quyết định phải được trình Thủ tướng Chính phủ trong quý III/2026.

Nếu áp dụng hình thức quản lý sau nhập khẩu sẽ gây khó khăn đối với quyền tự do chuyển nhượng của công dân; đồng thời, cách làm này có thể làm phát sinh thêm nhiệm vụ đối với cơ quan quản lý nhà nước khi phải theo dõi, giám sát phương tiện trong thời gian dài, ông Hải nhận định.

Do đó, quan điểm hiện nay là kiểm soát chặt chẽ hồ sơ, điều kiện nhập khẩu và các tiêu chí liên quan ngay từ đầu, thay vì để phương tiện đã được đưa vào lưu hành rồi mới áp dụng các biện pháp giám sát kéo dài.

Có thể thấy, yêu cầu đặt ra không chỉ là tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, mà còn phải bịt khoảng trống có thể bị lợi dụng để trục lợi. Khi quy định được hoàn thiện theo hướng minh bạch điều kiện, hồ sơ và tiêu chí quản lý, hoạt động nhập khẩu ô tô phi thương mại sẽ có cơ sở kiểm soát chặt hơn, vừa bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, vừa hạn chế nguy cơ biến quà biếu, quà tặng thành kênh kinh doanh trá hình.

Nguồn: Tạp chí Kinh tế - Tài chính