5 tháng đầu năm 2009, mặc dù sản xuất và thương mại có xu hướng tăng, tháng sau cao hơn tháng trước nhưng mức độ tăng rất chậm so với cùng kỳ năm 2008. Năm 2009, để hoàn thành mục tiêu sản xuất công nghiệp tăng 16% về giá trị, kim ngạch XK đạt trên 60 tỷ USD là nhiệm vụ không dễ thực hiện.
 

Biện pháp nào để đạt được những mục tiêu trên. Đó là những vấn đề bàn thảo tại buổi giao ban tháng 5 của Bộ Công Thương do Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng chủ trì.

Sản xuất công nghiệp tăng ở mức thấp

Theo Bộ Công Thương nhận định, sản xuất công nghiệp trong nước đang dần ổn định và có xu hướng tăng cao hơn những tháng đầu năm. Theo thống kê, giá trị sản xuất công nghiệp (GTSXCN) tháng 5/2009 ước tính tăng 6,8% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn so với mức tăng 3,3% của 4 tháng đầu năm (tháng 1: tăng trưởng âm 4,4%; tháng 2: tăng 14,9%; tháng 3: 2,4%; tháng 4: 5,4%). Tính chung 5 tháng đầu năm 2009, giá trị sản xuất công nghiệp tăng 4% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, những tháng đầu năm cả 4 khu vực kinh tế đều có mức tăng thấp so với dự kiến. Trong đó: khu vực kinh tế Nhà nước giảm 0,1%; khu vực ngoài nhà nước tăng 7,3%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 3,7% (dầu mỏ và khí đốt tăng 15,8%, các sản phẩm khác tăng 2,1%).

Bên cạnh một số địa phương có mức tăng khá như Bà Rịa-Vũng Tàu tăng 10,5%; Quảng Ninh tăng 10,3%; Khánh Hoà tăng 7,2%; Đồng Nai và Cần Thơ cùng tăng 6,9%; Hải Phòng tăng 6,7%... thì một số địa phương sản xuất công nghiệp 5 tháng đầu năm giảm hoặc tăng thấp so với cùng kỳ năm trước như: Hải Dương giảm 4,9%; Đà Nẵng giảm 4,2%; Phú Thọ giảm 11,3%; Vĩnh Phúc giảm 14,2%; Hà Nội tăng 4,4%; thành phố Hồ Chí Minh tăng 3,4%...

Mặc dù sản lượng một số sản phẩm công nghiệp quan trọng có dấu hiệu phục hồi và tăng khá trong 5 tháng đầu năm 2009 như: dầu thô khai thác tăng 19,9% so với cùng kỳ năm trước; xi măng tăng 17,4%; điều hoà nhiệt độ tăng 17,3%; thép tròn tăng 13,2%; giày, dép, ủng bằng da giả tăng 10,2%; khí đốt thiên nhiên dạng khí tăng 8,6%..., một số sản phẩm lại giảm mạnh như xe chở khách (-31,4%), giấy bìa (-28,8%), sữa bột (-12,0%), quần áo người lớn (-19,9%), dầu thực vật tinh luyện (-6,4%)…

7 tháng cuối năm: xuất khẩu ít nhất 5 tỷ USD/tháng

Đề cập đến kim ngạch xuất khẩu, đại diện Vụ Xuất nhập khẩu cho biết: Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 5/2009 đạt khoảng 4,4 tỷ USD, tăng 2,8% so với tháng trước nhưng vẫn giảm 24,4% so với cùng kỳ năm 2008. Tính chung, kim ngạch xuất khẩu hàng hoá 5 tháng đầu năm 2009 đạt 22,86 tỷ USD, giảm 6,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhiều mặt hàng quan trọng khác như: giày dép, đồ gỗ, linh kiện điện tử, dây cáp điện, cao su và than đá vẫn tiếp tục gặp khó khăn do nhu cầu thị trường suy giảm nên xuất khẩu vẫn giảm sút cả về khối lượng và trị giá.

Giá cả hàng hóa xuất khẩu giảm sút liên tục mấy tháng qua. Giá xuất khẩu bình quân của hầu hết các mặt hàng chủ lực đều giảm so với cùng kỳ năm 2008. Tính sơ bộ, giá cả hàng hóa xuất khẩu bình quân 5 tháng đầu năm đã giảm tới 27,2% so với cùng kỳ năm 2008 làm cho kim ngạch xuất khẩu chung giảm tới 8,5 tỉ USD so với cùng kỳ năm ngoái.

Như vậy, kim ngạch xuất khẩu 5 tháng đầu năm 2009 của nước ta có tốc độ tăng trưởng âm, điều chưa hề xảy ra trong nhiều năm qua. Dự báo trong những tháng tới kim ngạch xuất khẩu vẫn tiếp tục đạt mức thấp và tình hình thị trường thế giới xem ra vẫn chưa có dấu hiệu khả quan để có thể đảo ngược được xu hướng giảm sút hiện nay.

Kim ngạch nhập khẩu 5 tháng năm 2009 đạt gần 24 tỷ USD, giảm 36,8% so với cùng kỳ năm 2008. Nhưng trong tháng 5, nhập siêu có xu hướng tăng trở lại, với mức 1,1 tỷ USD, bằng 5% kim ngạch XK. Nếu loại trừ kim ngạch XK đá quý, kim loại quý thì 5 tháng nhập siêu đã tới 3,7 tỷ USD, bằng 18,4% kim ngạch XK. Điều đáng lo ngại, trong 5 tháng đầu năm, nhu cầu NK vật tư, máy móc thiết bị và nguyên liệu cho sản xuất giảm mạnh, trong khi nhu cầu NK hàng hóa tiêu dùng lại tăng cao

Tháo gỡ cho sản xuất và xuất khẩu tăng trưởng

Nhiều ý kiến lo ngại về tình hình sản xuất- kinh doanh hiện nay, bởi vì hiện tổng kim ngạch XK mới đạt gần 23 tỷ USD. Nếu muốn hoàn thành kế hoạch, 7 tháng cuối năm, mỗi tháng phải đạt mức trung bình 6 tỷ USD/tháng. Vì thế, Bộ Công Thương cần phối hợp với ngân hàng và các bộ, ngành điều hành linh hoạt XNK; giám sát chặt XNK qua đường biên, tránh ách tắc hàng hóa XK tại biên giới và hạn chế NK những mặt hàng tiêu dùng không thiết yếu. Hiện nay, kim ngạch XK chủ yếu dựa vào 2 mặt hàng lương thực và khoáng sản…, vì thế nên có chính sách tháo gỡ cho sản xuất mặt hàng trên để thúc đẩy kim ngạch XK tăng trưởng

Tại cuộc họp, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho biết, vừa qua, do tình hình khó khăn, tại kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XII, Chính phủ đã đề nghị giảm một số chỉ tiêu vĩ mô, trong đó có chỉ tiêu tăng trưởng kim ngạch XK. Tuy nhiên, năm 2009 Bộ Công Thương vẫn phải phấn đấu đạt mức tổng kim ngạch XK trên 60 tỷ USD (như vậy 7 tháng cuối năm, kim ngạch trung bình đạt 5 tỷ USD/tháng); kiềm chế nhập siêu ở mức 12 tỷ USD, bằng 20% tổng kim ngạch XK (mỗi tháng kiềm chế nhập siêu ở mức 1,5 tỷ USD/tháng); chỉ số tăng giá tiêu dùng (CPI) ở mức 6%... Đây là thách thức vô cùng lớn với ngành công thương trong bối cảnh hiện nay.

Vì thế, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng đề nghị các cục, vụ, viện và các cơ quan của Bộ cần quan tâm theo dõi diễn biến của sản xuất kinh doanh, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho DN, tạo điều kiện thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, tăng trưởng xuất khẩu và hạn chế nhập siêu. Đồng thời, khẩn trương thúc đẩy các dự án đầu tư XDCB đã triển khai, quan tâm đặc biệt đến các dự án sẽ đi vào hoạt động trong năm nay, bởi vì khi các dự án này đi vào hoạt động sẽ trực tiếp gia tăng giá trị sản xuất công nghiệp.

Bộ trưởng cũng yêu cầu, tập trung nỗ lực cao xây dựng các đề án Chính phủ đã giao cho Bộ Công Thương xây dựng theo đúng thời gian; bên cạnh đó, tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất và XK, kể cả cho đầu tư một cách tích cực và kịp thời nhất.

Dự kiến, đầu tháng 7/2009,  Bộ Công Thương sẽ tiến hành Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm bằng phương pháp trực tuyến.

Nguồn: Báo công thương điện tử