Mới qua 8 tháng nhưng nhập khẩu hàng hóa tăng trưởng cao với kim ngạch đã lên đến 395,3 tỷ USD, tăng tới 35,3% so với cùng kỳ năm ngoái.

Mỗi tháng chi gần 50 tỷ USD nhập khẩu hàng hóa

Theo số liệu thống kê mới nhất của Cục Hải quan, tháng 8 cả nước chi 54,9 tỷ USD nhập khẩu hàng hóa. Con số này dù giảm 3,1% so với tháng trước nhưng vẫn là quy mô kim ngạch rất cao so với thông lệ nhiều năm qua.

Kết quả đạt được trong tháng 8 đã đưa tổng kim ngạch nhập khẩu 8 tháng lên con số 395,3 tỷ USD, tăng trưởng tới 35,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây được xem là mức tăng trưởng rất cao so với cùng kỳ các năm trước đây. Từ đầu năm 2026 đến nay, tính bình quân mỗi tháng cả nước chi gần 50 tỷ USD nhập khẩu hàng hóa.

Xét theo lĩnh vực, ngành hàng, nhóm hàng nhập khẩu lớn nhất tiếp tục là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện với kim ngạch 161,63 tỷ USD, tăng 68,3% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đáng chú ý, riêng nhóm hàng này chiếm tới gần 41% kim ngạch nhập khẩu hàng hóa của cả nước trong cùng thời điểm.

Hai nhóm hàng còn lại trong Top 3 ngành hàng có kim ngạch lớn nhất là máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng (đạt 47,4 tỷ USD, tăng 22,1% so với cùng kỳ năm ngoái; vải các loại (đạt 10,16 tỷ USD, tăng 2,5%).

Ngoài ra, còn nhiều nhóm hàng đạt kim ngạch từ 1 tỷ USD trở lên như: Kim loại thường (đạt 9,83 tỷ USD, tăng 34,8%); chất dẻo nguyên liệu (đạt 9 tỷ USD, tăng 7,8%); sản phẩm từ chất dẻo (đạt gần 8 tỷ USD, tăng 15,9%)…

Đối với một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, nơi hoạt động sản xuất nội địa phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên liệu, máy móc thiết bị và linh kiện bán thành phẩm nhập khẩu, sự gia tăng mạnh mẽ của kim ngạch nhập khẩu chính là dấu hiệu cho thấy sự phát triển của sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu hàng hóa.

Trong bức tranh chung đó, khối doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục duy trì vị thế là động lực tăng trưởng chính đối với nhập khẩu.

Lũy kế từ đầu năm đến hết tháng 8/2026, khối FDI đạt kim ngạch nhập khẩu 290,3 tỷ USD, tăng 40,1% so với cùng kỳ và chiếm tới 73,4% tổng kim ngạch nhập khẩu của cả nước.

Động lực từ hàng điện tử

Nhìn vào cơ cấu nhập khẩu hàng hóa có thể thấy rõ ưu thế từ nhóm hàng điện tử. Nổi bật là nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện như đề cập ở trên.

Không chỉ đơn thuần là con số khô khan, sự tăng trưởng mạnh mẽ của nhóm hàng này còn cho thấy vai trò hết sức quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng hàng hóa công nghệ toàn cầu.

Tại cuộc làm việc của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc với Hiệp hội doanh nghiệp điện tử Việt Nam và một số doanh nghiệp xuất nhập khẩu lớn trong ngành điện tử, bán dẫn (ngày 8/9/2026), Bộ Công Thương báo cáo, phần lớn kim ngạch nhập khẩu nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện là chip, bộ nhớ, bộ xử lý, màn hình, bảng mạch và các đầu vào phục vụ sản xuất, lắp ráp, đóng gói, kiểm thử, tích hợp sản phẩm để xuất khẩu.

Thực tế cho thấy nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử có trị giá rất cao. Đôi khi chỉ một con chip có trị giá lớn gấp nhiều lần các hàng hóa tiêu dùng thông thường như dệt may, giày dép, thủy sản…

Một số công chức của Chi cục Hải quan khu vực V - đơn quản lý địa bàn Bắc Ninh và Thái Nguyên, nơi tập trung nhiều nhà máy sản xuất hàng điện tử của các tập đoàn đa quốc gia, từng chia sẻ với phóng viên, mỗi lô hàng điện tử khi làm thủ tục hải quan thường có trị giá lớn từ vài tỷ đồng đến vài chục tỷ đồng/lô hàng.

Các nhóm hàng điện tử là động lực chính để Chi cục Hải quan khu vực V là đơn vị có quy mô kim ngạch xuất nhập khẩu lớn nhất của toàn ngành Hải quan, vượt qua cả các địa bàn lớn như TP. Hồ Chí Minh hay Hải Phòng…

Riêng năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu làm thủ tục tại Chi cục Hải quan khu vực V lên đến gần 230 tỷ USD và năm 2026 con số này được dự báo có thể lên 270 đến 280 tỷ USD.

Trong bối cảnh, nhu cầu toàn cầu đối với AI, trung tâm dữ liệu, máy chủ và thiết bị điện tử tiếp tục tăng, tạo cơ hội mở rộng sản xuất và thu hút đầu tư vào Việt Nam đã tiếp tục mở ra dư địa phát triển hệ sinh thái công nghiệp điện tử, bán dẫn trong nước.

Tuy nhiên, ngành điện tử vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung linh kiện, bán dẫn, thiết bị và nguyên vật liệu công nghệ cao từ nước ngoài, trong khi giá trị gia tăng trong nước còn hạn chế.

Vì vậy, để nâng cao giá trị gia tăng trong nước, từng bước làm chủ công nghệ, đồng thời góp phần giảm thiểu nhâp khẩu và nhập siêu, một trong những vấn đề then chốt đặt ra là Việt Nam cần tiếp tục phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng tỷ lệ nội địa hóa, xây dựng chuỗi cung ứng nguyên liệu, linh kiện trong nước và tăng cường kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các tập đoàn lớn, doanh nghiệp FDI…

Nguồn: Thái Bình, Tạp chí Kinh tế - Tài chính