Mặc dù đạt giá trịkim ngạch gần 43 tỷ USD, tăng trên 24% so với cùng kỳ 2011 và là “điểm sáng”trong bức tranh tổng thể về kinh tế năm tháng qua, nhưng lĩnh vực xuất khẩu vẫnđang đối mặt với những thách thức lớn khi thị trường truyền thống bị thu hẹp dokhủng hoảng kinh tế, trong khi sức ép cạnh tranh ngày một khốc liệt.

Vì vậy, việc tìm ra các giảipháp để thúc đẩy xuất khẩu trong những tháng cuối năm chính là vấn đề được bànthảo nhiều nhất tại giao ban sản xuất kinh doanh của Bộ Công Thương vào sáng4/6. 

Tăng trưởng trong khókhăn 

Vụ trưởng Xuất Nhập khẩu Bộ Công Thương PhanVăn Chinh cho biết năm tháng qua, mặc dù gặp nhiều khó khăn do tác động củakhủng hoảng kinh tế thế giới, nhưng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa vẫn tăngtrưởng cao nhờ sự đóng góp chủ yếu của nhóm hàng công nghiệp chế biến. 

Kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng công nghiệp chếbiến đạt khoảng 26,13 tỷ USD, tăng 35,6% và chiếm tỷ trọng trên 60%; trong đóhai nhóm mặt hàng là điện thoại và linh kiện tăng gần 110%, máy vi tính và linhkiện tăng 99,3%, tăng gần 3,3 tỷ USD so với cùng kỳ 2011. 

Với lợi thế về tài chính, thị trường và côngnghệ, khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã có tốc độ tăng trưởng xuấtkhẩu cao; trong đó kim ngạch của khu vực doanh nghiệp FDI (không kể dầu thô) đãtăng 7 tỷ USD trên tổng mức tăng 8,3 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu cả nước. 

Đặc biệt, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam vào các thịtrường truyền thống vẫn giữ được tốc độ tăng trưởng khá. Xuất khẩu vào Mỹ tănggần 20%, vào EU tăng 21,6%, vào ASEAN tăng 19,5%, vào Nhật Bản tăng 41,6% vàvào Trung Quốc tăng 33,3%.

Thách thức thị trường 

Tuy nhiên, do quá phụ thuộc vào thị trườngtruyền thống nên khi các thị trường này gặp khó khăn, doanh nghiệp xuất khẩucủa Việt Namcũng bị lao đao. Hơn nữa, nếu Myanmar mở cửa thị trường, đây sẽ là đối thủ cạnhtranh rất lớn với doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam, Tổng Thư ký Hiệp hội Dệtmay Việt Nam, bà Đặng Phương Dung nhấn mạnh. 

Bà Dung chỉ rõ doanh nghiệp FDI có thế mạnh vềvốn, công nghệ và thị trường nên khi có biến động, khối doanh nghiệp này ít bịtác động hơn so với các doanh nghiệp Việt Nam vốn đã khó khăn cả về vốn vàthị trường. 

Trong khi đó, việc áp thuế nhập khẩu vớinguyên liệu “bông rơi chải kỹ” từ 0% lên 10% và yêu cầu các doanh nghiệp nhậpkhẩu nguyên liệu này phải xin giấy phép đã gây thêm nhiều khó khăn cho doanhnghiệp Việt Nam do phải mua bông với mức giá cao hơn từ 25-30%. 

Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt May Việt Nam(Vinatex) Hoàng Vệ Dũng cũng cho biết tốc độ tăng trưởng xuất khẩu hàng dệt maynăm tháng đầu năm đã giảm gần 50% so với cùng kỳ năm 2011. 

Hiện đã vào mùa cao điểm trong năm nhưng hầuhết các doanh nghiệp dệt may vẫn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm đơn hàng. Cácđơn hàng có xu hướng giảm giá khi các thị trường xuất khẩu chủ lực là EU và Mỹvẫn tồn nhiều sản phẩm quần áo Đông Xuân, nên các nhà phân phối không nhập thêmhàng. 

Trong khi đó, dự báo thị trường những thángcuối năm cũng rất khó khăn và doanh nghiệp Việt Nam còn phải chịu thêm sức épcạnh tranh rất lớn về giá xuất khẩu và thị trường từ các doanh nghiệp Myanmarkhi Chính phủ nước này triển khai chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và ưu đãi thuhút đầu tư bằng mọi giá. 

Cùng cảnh khó khăn giống dệt may, ông TrầnQuốc Mạnh, Phó Chủ tịch Hiệp hội mỹ nghệ chế biến gỗ Thành phố Hồ Chí Minh chobiết kinh phí xúc tiến thương mại cho ngành gỗ đang bị cắt giảm mạnh. 

Cho đến thời điểm này, hội chợ triển lãm cựclớn về xuất khẩu đỗ gỗ là Hội chợ Lavegas (Hoa Kỳ) sẽ bắt đầu vào tháng 8 nhưngHiệp hội vẫn chưa có phản hồi về sự hỗ trợ từ Bộ Công Thương để doanh nghiệp cókế hoạch chuẩn bị hàng hóa xuất khẩu.

Trong khi đó, Mỹ là thị trường quan trọng nhấtcho xuất khẩu gỗ và chiếm tỷ trọng tới 40% trong tổng kim ngạch xuất khẩu mặthàng này.

Tận dụng triệt để FTA 

Đại diện Cục Xúc tiến Thương mại cũng cho biếtkinh phí xúc tiến thương mại năm 2012 bị cắt giảm mạnh chỉ còn 15 tỷ đồng. Tuynhiên do thu xếp được từ nhiều nguồn khác nên kinh phí đã nâng lên thành 40 tỷđồng nhưng cũng không thể đủ. 

Hiện Cục Xúc tiến Thương mại đã có tờ trìnhlên Chính phủ xin thêm kinh phí bổ sung cho Chương trình xúc tiến thương mạiquốc gia năm 2012. Nếu có kinh phí bổ sung, Bộ Công Thương sẽ ưu tiên các đề ántrọng điểm, nhất là với các mặt hàng dệt may, gỗ và thủ công mỹ nghệ. 

Bên cạnh kinh phí hỗ trợ xúc tiến thương mại,Cục Xúc tiến Thương mại đang tăng cường phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, BộTài chính và các cơ quan xúc tiến thương mại quốc tế để hỗ trợ doanh nghiệpxuất khẩu về thông tin chính xác, kịp thời các ngành hàng xuất khẩu và thịtrường xuất khẩu; quảng bá hàng hóa xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam ra thịtrường thế giới. 

Thống kê của Vụ Xuất nhập khẩu cho thấy nhờtận dụng được ưu đãi thuế quan từ việc cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa C/Otrong các thị trường có Hiệp định tự do thương mại (FTA), tổng kim ngạch hànghóa xuất khẩu tận dụng được ưu đãi này trong năm tháng qua đạt trên 5,5 tỷ USD,tăng 66% so với cùng kỳ năm 2011 với giá trị đơn hàng tăng cao. Nhờ vậy, tỷtrọng xuất khẩu vào các thị trường như Trung Quốc, Ấn Độ, Lào đều tăngmạnh. 

Bên cạnh việc tiếp tục tái cơ cấu sản phẩmhàng hóa xuất khẩu để đạt giá trị gia tăng cao, các doanh nghiệp xuất khẩu cầntận dụng triệt để cơ hội ưu đãi của FTA để mở rộng thị trường xuất khẩu. Đâychính là chìa khóa tiến tới thành công của doanh nghiệp, Vụ trưởng Vụ Xuất Nhậpkhẩu, ông Phan Văn Chinh nhấn mạnh./. 

Nguồn: BáoVietnam Plus