Tại phiên họp ngày 18/2/2009 của Thường trực Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã đồng ý tăng thêm kinh phí xúc tiến thương mại; lựa chọn những ngành nghề, mặt hàng gặp khó khăn để hỗ trợ trực tiếp nhằm đảm bảo việc làm, nhất là trong lĩnh vực dệt may, da giày…
 

Có thể nói, trong bối cảnh XK của các DN đang gặp rất nhiều khó khăn, khủng hoảng tài chính đã khiến cho nhu cầu NK ở nhiều thị trường truyền thống của Việt Nam thu hẹp lại, trước tình hình đó, vấn đề đưa ra những giải pháp cấp bách về xúc tiến thương mại (XTTM) được đưa lên hàng đầu. Tuy nhiên, những giải pháp này cần phải đổi mới, khác với cách XTTM truyền thống và mang ý nghĩa thiết thực, hiệu quả ngay trong giai đoạn hiện nay và thời gian tiếp theo đối với các hHiệp hội, DN ngành hàng.

Theo ông Đỗ Thắng Hải, Cục trưởng Cục Xúc tiến Thương mại, thực hiện theo sự chỉ đạo của Bộ Công Thương, Cục XTTM đã xây dựng một số giải pháp cấp bách về XTTM trong tình hình mới.

Thứ nhất, hỗ trợ trực tiếp tới DN xuất khẩu Việt Nam. Có nghĩa, các DN chủ động thực hiện các hoạt động XTTM, sau đó làm hồ sơ quyết toán thông qua Hiệp hội ngành hàng đề nghị Nhà nước hỗ trợ kinh phí. Cụ thể là hỗ trợ 100% chi phí giao dịch cho DN thành công trong việc ký kết hợp đồng XK (vé máy bay; chi phí tổ chức giao thương như: phòng họp, tài liệu, phí mời khách giao dịch, phiên dịch). Đây có thể được coi là sự đáp ứng kịp thời nguyện vọng chung của các hiệp hội ngành hàng và cộng đồng DN đã được kiến nghị trong thời gian vừa qua. Tuy nhiên, Bộ Công Thương cũng yêu cầu, các Hiệp hội ngành hàng là đầu mối tập hợp và thẩm định hồ sơ quyết toán hồ sơ quyết toán hỗ trợ của DN. (Ví dụ: bản sao vé máy bay, hộ chiếu…, bản sao hợp đồng và các bằng chứng về việc giao hàng, thanh toán của đối tác nước ngoài cho DN) để kiến nghị Nhà nước hỗ trợ.

Thứ hai, hỗ trợ DN xuất khẩu Việt Nam trong việc tổ chức tiếp xúc với các nhà NK nước ngoài vào Việt Nam giao dịch mua bán. Đây cũng là điểm mới mà từ trước đến nay Việt Nam chưa bao giờ áp dụng. Theo Cục XTTM, Trước đây, các đoàn DN, nhà NK nước ngoài vào Việt Nam tìm cơ hội kinh doanh thường chủ động tất cả các chi phí và nhiều khi còn phải “đơn thương độc mã” kiếm tìm bạn hàng. Tuy nhiên, với đề xuất này được thông qua, các DN trong nước sẽ được hỗ trợ một phần kinh phí ví như đưa đón, tiếp khách… điều đó sẽ tăng thêm sự thiện ý cũng như khuyến khích tăng thêm cơ hội giao lưu buôn bán với các nhà NK.

Thứ ba, Hỗ trợ DN xuất khẩu tổ chức Hội nghị quốc tế ngành hàng tại Việt Nam (đối với các mặt hàng có thế mạnh XK). Trong bối cảnh gặp nhiều khó khăn để có thể tổ chức tốt việc “mang chuông đi gõ xứ người” tham gia các hội chợ quốc tế ở nước ngoài thì việc hỗ trợ cho các DN xuất khẩu tổ chức hội chợ ngay tại Việt Nam là điều cần thiết. Tuy nhiên đi kèm theo đó là những chương trình tuyên truyền, mời gọi các DN, nhà NK nước ngoài tới tham gia, tham quan và ký kết các hợp đồng.

Thứ tư, hỗ trợ chi phí quảng bá mời khách NK nước ngoài đến giao dịch tại các hoạt động, sự kiện XTTM lớn của Việt Nam tại nước ngoài (bao gồm các hội chợ triển lãm, các đoàn giao thương, XTTM). Kinh nghiệm cho thấy, các hội chợ quốc tế ở nước ngoài thường có qui mô và tầm cỡ rất lớn. Vì thế, để có thể dẫn dắt du khách thập phương, các DN, nhà NK tới tiếp xúc với các gian hàng của DN Việt Nam cần phải có một đội ngũ tuyên truyền, quảng bá ngay từ vòng ngoài để dẫn khách hàng vào nơi trưng bày sản phẩm. Có như vậy sự “hữu xạ” của sản phẩm Việt Nam sẽ có cơ hội khuyếch tán nhiều hơn.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng nhấn mạnh tới việc hỗ trợ tăng cường vai trò hệ thống thương vụ Việt Nam tại nước ngoài. Cùng với việc giao nhiệm vụ trực tiếp cho từng thương vụ, có chính sáchï hỗ trợ kinh phí để các thương vụ có điều kiện nắm bắt các kênh phân phối, các nhà NK tiềm năng để giới thiệu cho các nhà XK Việt Nam; hỗ trợ các đoàn DN nước ngoài vào Việt Nam mua hàng, giao dịch...; hỗ trợ các đoàn DN Việt Nam tiếp cận thị trường, gặp gỡ trực tiếp các nhà NK; nắm bắt các thông tin thị trường, nhanh chóng phổ biến thông tin tới cộng đồng DN Việt Nam và các cơ quan hữu quan; tích cực chủ động quảng bá hàng XK Việt Nam.

Cùng với những giải pháp nóng trong hoạt động XTTM nhằm kích cầu XK thì Cục XTTM cũng đưa ra những giải pháp nhằm tăng cường XTTM nội địa nhằm thúc đẩy kích cầu, tiêu thụ sản phẩm sản xuất trong nước. Cụ thể như: Bộ trưởng Bộ Công Thương quyết định việc mở rộng các đối tượng làm đơn vị chủ trì các chương trình XTTM; tăng cường tổ chức các hoạt động XTTM trong nước như hội chợ triển lãm, đào tạo nghiệp vụ XK, hội thảo…; tiến hành các chương trình truyền thông (báo, truyền hình, phát thanh, internet…) nhằm nâng cao tinh thần yêu nước, thúc đẩy người tiêu dùng sử dụng hàng sản xuất trong nước.

Để có thể thực hiện hiệu quả những giải pháp nóng về hoạt động XTTM nêu trên, Bộ Công Thương đề xuất Chính phủ bổ sung thêm kinh phí cho hoạt động XTTM quốc gia năm 2009. Bởi theo nghiên cứu của một số chuyên gia, kinh phí dành cho các hoạt động XTTM của Việt Nam liệt vào danh sách thấp nhất thế giới. Nhất là trong bối cảnh XK đang cực kỳ khó khăn như hiện nay thì kinh phí dành cho XTTM năm 2009 không thể dừng ở con số 90 tỉ đồng như Thông báo của Bộ Tài chính tại Công văn số 14261/BTC-NSNN ngày 26/11/2008 mà theo Bộ Công Thương đề xuất với Chính phủ bổ sung kinh phí chương trình XTTM quốc gia thêm gần 82 tỉ đồng.

Tại phiên họp ngày 18/2/2009 của Thường trực Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã đồng ý tăng thêm kinh phí XTTM và yêu cầu các Bộ chức năng tiến hành để số kinh phí đó sớm phát huy tác dụng cho các hiệp hội, DN ngành hàng.