Mới đây, Cục Chăn nuôi và Thú y thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành văn bản đề nghị cơ quan Hải quan phối hợp tháo gỡ khó khăn trong quá trình thông quan sản phẩm động vật và thủy sản nhập khẩu. Động thái này nhằm bảo đảm lưu thông hàng hóa, tránh ách tắc tại các cửa khẩu sau khi quy định phân cấp kiểm tra an toàn thực phẩm chính thức có hiệu lực.

Theo Thông tư số 22/2026/TT-BNNMT, kể từ ngày 1/9/2026, công tác kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với hàng hóa nhập khẩu thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường được phân cấp cho cơ quan do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ định. Tuy nhiên, trong quá trình thực thi, nhiều doanh nghiệp phản ánh tình trạng vướng mắc khi làm thủ tục thông quan cho các lô hàng sản phẩm động vật trên cạn và thủy sản tươi sống, đông lạnh dùng làm thực phẩm.

Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ điểm bất cập trong yêu cầu hồ sơ theo Nghị định số 15/2018/NĐ-CP. Cụ thể, để được áp dụng phương thức kiểm tra giảm, doanh nghiệp phải nộp bản tự công bố sản phẩm. Trong khi đó, nhóm sản phẩm động vật và thủy sản ở dạng chưa qua chế biến, bao gói sẵn lại hoàn toàn không thuộc đối tượng phải thực hiện thủ tục tự công bố. Sự thiếu đồng bộ này khiến các nhà nhập khẩu không thể cung cấp đủ giấy tờ theo yêu cầu của cơ quan hải quan.

Nhằm giải quyết tình trạng trên, Cục Chăn nuôi và Thú y đã phát đi Công văn số 3486/CNTY-KD&TYCĐ gửi Cục Hải quan. Trong thời gian chờ ban hành các quy định pháp luật mới, cơ quan chuyên môn đề nghị lực lượng hải quan tại các cửa khẩu tiếp tục áp dụng cơ chế xử lý linh hoạt đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thống nhất từ năm 2019. Theo đó, cơ quan hải quan thực hiện thông quan cho các lô hàng thực phẩm nhập khẩu đã được cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch.

Cơ sở của đề xuất này dựa trên thực tế các sản phẩm khi được cấp chứng nhận kiểm dịch đều đã trải qua quy trình đánh giá khắt khe, đáp ứng đầy đủ yêu cầu an toàn thực phẩm. Hơn nữa, các cơ sở sản xuất nước ngoài cung cấp nguồn hàng vào thị trường Việt Nam đều phải tuân thủ và áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng tiêu chuẩn quốc tế như GMP, HACCP, ISO 22000, IFS, BRC hoặc FSSC 22000.

Để hỗ trợ cơ quan hải quan thuận tiện trong công tác tra cứu và đối chiếu hồ sơ, Cục Chăn nuôi và Thú y đã tổng hợp và công khai toàn bộ danh sách các cơ sở sản xuất, kinh doanh nước ngoài đủ điều kiện xuất khẩu thực phẩm vào Việt Nam. Dữ liệu được phân tách rõ ràng thành hai nhóm gồm cơ sở xuất khẩu sản phẩm động vật thủy sản và cơ sở xuất khẩu sản phẩm động vật trên cạn, hiện được đăng tải trực tiếp trên cổng thông tin điện tử của Cục nhằm đẩy nhanh tiến độ giải quyết thủ tục hành chính, giảm thiểu chi phí lưu kho bãi cho cộng đồng doanh nghiệp.

Nguồn: Thành Nam, Thương hiệu & Công luận