Do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế thế giới, thương mại Việt Nam - Lào thời gian qua cũng suy giảm. Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, trong 5 tháng đầu năm 2009, kim ngạch hai chiều đạt 162,5 triệu USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu 72,5 triệu USD và nhập khẩu đạt 90 triệu USD.

Sự suy giảm là do khả năng nhập khẩu của Lào đã giảm 32,1% so với cùng kỳ năm 2008 (132,5 triệu USD), trong khi nhập khẩu của Việt Nam vẫn tăng 19,3% so với cùng kỳ (60,7 triệu USD). Trong 5 tháng đầu năm 2009, Việt Nam nhập siêu từ Lào 17,5 triệu USD.

Ước tính nửa đầu năm 2009, thương mại Việt Nam - Lào đạt khoảng 195 triệu USD, giảm 13% so với cùng kỳ (224,5 triệu USD). Hiện sức mua của thị trường Lào vẫn hạn chế trong bối cảnh kinh tế thế giới khủng hoảng, trong khi hàng Việt Nam phải cạnh tranh với hàng Trung Quốc và Thái Lan.

Các mặt hàng Việt Nam xuất khẩu gồm than đá, xăng dầu, giấy và các sản phẩm từ giấy, dệt may, sắt thép, máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng, dây điện và dây cáp điện, phương tiện vận tải và phụ tùng.. và nhập khẩu gỗ, sản phẩm gỗ, kim loại thường khác…

Tuy nhiên, trên lĩnh vực hợp tác thương mại, hai bên đang triển khai nhiều chương trình lớn, sẽ tạo hiệu ứng thúc đẩy mạnh trao đổi thương mại song phương trong thời gian tới. Đầu tiên phải kể đến là Hiệp định Quá cảnh hàng hoá Việt Nam và Lào được ký kết vào tháng 3/2009 nhân dịp Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng sang thăm Lào. Hiệp định đưa ra những qui định thuận tiện hơn cho hàng hoá quá cảnh giữa hai nước. Đây cũng là nội dung được thỏa thuận trong Hiệp định về hợp tác kinh tế, văn hoá, khoa học kỹ thuật Việt Nam - Lào năm 2007.

Thứ hai là hợp tác về ưu đãi thuế nhập khẩu. Danh mục các mặt hàng được hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu Việt – Lào áp dụng cho năm 2009 đã được ký tháng 1/2009. Theo đó, Việt Nam mở rộng danh mục mặt hàng của Lào được hưởng ưu đãi thuế so với danh mục năm 2008. Ngoài ra, Việt Nam tiếp tục ưu đãi về hạn ngạch đối với gạo và lá thuốc lá của Lào nhập khẩu vào Việt Nam với thuế suất 0%. Ngược lại, Lào cũng sẽ dành ưu đãi về hạn ngạch và giảm thuế 50% đối với xe tải nhỏ dưới 5 tấn của Việt Nam nhập khẩu vào Lào.

Thứ ba là tăng cường trao đổi kinh nghiệm quản lý. Trong thời gian qua, chuyên viên Bộ Công Thương hai nước đã có các cuộc gặp trao đổi kinh nghiệm về quản lý nhà nước trong một số lĩnh vực như quản lý xuất nhập khẩu, xúc tiến thương mại. Đặc biệt, chương trình giao lưu giữa Bộ Công Thương hai nước thường xuyên được tổ chức nhằm tăng cường tình hữu nghị và hợp tác song phương.

Gần đây nhất, từ 22-26/6, đoàn cán bộ XNK thuộc Bộ Công Thương Lào do Bà Souphanh Keokhamphet, Vụ trưởng Vụ Nghiên cứu và Quản lý chính sách XNK Lào đã sang thăm và làm việc với Bộ Công Thương Việt Nam. Sáng ngày 24/6/2009, đoàn đã có buổi làm việc với Cục Xúc tiến thương mại trao đổi kinh nghiệm về công tác quản lý và xúc tiến xuất nhập khẩu hàng hoá.

Theo Đề án phát triển thương mại Việt Nam - Lào giai đoạn 2008 – 2015 đã được phê duyệt, hai nước đề ra mục tiêu tăng kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều lên 1 tỷ USD vào năm 2010, 2 tỷ USD vào năm 2015. Một số nội dung của Đề án đang được triển khai tốt như công tác XTTM, tổ chức hội chợ quảng bá sản phẩm Việt – Lào tại Viêng Chăn (Lào) vào tháng 11/2009, tổ chức hội nghị chợ biên giới…