Ngày 23/7/2026, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã ra Thông báo công bố kết luận cuối cùng và các biện pháp xử lý trong cuộc điều tra theo Mục 301 Đạo luật Thương mại 1974 với 60 nền kinh tế liên quan tới chính sách đối với hàng hóa nhập khẩu sản xuất bởi lao động cưỡng bức mà Cơ quan này khởi xướng điều tra hồi tháng 3/2026. 

Trong kết luận này, USTR không thay đổi cáo buộc tại kết luận sơ bộ, theo đó Hoa Kỳ cho rằng tất cả 60 nền kinh tế bị điều tra đều chưa bảo đảm các tiêu chí về lao động cưỡng bức theo cách hiểu của Hoa Kỳ ở các mức độ khác nhau.

Trên cơ sở các kết luận này, Tổng thống Trumps đã chỉ đạo USTR công bố các biện pháp thuế trừng phạt với 60 nền kinh tế liên quan (chiếm 99,4% tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa vào Hoa Kỳ), chia thành ba nhóm cụ thể như sau: 

- Nhóm 1 - áp dụng mức thuế bổ sung 10% đối với 17 nền kinh tế: Argentina, Bangladesh, Campuchia, Canada, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Honduras, Ấn Độ, Indonesia, Jordan, Malaysia, Mexico, Pakistan, Sri Lanka, Trinidad và Tobago, và Vương quốc Anh. 

- Nhóm 2 – áp dụng mức thuế từ 10%-12.5% đối với 05 nền kinh tế: Áp dụng cơ chế tính thuế “khấu trừ MFN” theo đó tổng thuế MFN hiện hành và thuế bổ sung theo Điều tra 301 về lao động cưỡng bức này là 10% đối với EU và Đài Loan (Trung Quốc), và là 12.5% đối với Nhật Bản, Hàn Quốc, Thụy Sỹ.  

- Nhóm 3 – áp dụng mức thuế bổ sung 12.5% đối với toàn bộ các nền kinh tế còn lại,trong đó có Việt Nam. 

Về phạm vi áp dụng, các biện pháp thuế nói trên sẽ được áp dụng đối với tất cả hàng hóa từ đối tác liên quan ngoại trừ các loại hàng hóa thuộc danh sách miễn trừ nêu tại Phụ lục I và II Phần A của Thông báo (được đính kèm dưới đây), cơ bản thuộc các trường hợp sau:

- Hàng viện trợ, vật phẩm phục vụ trao đổi thông tin;

- Hàng hóa đang thuộc diện áp thuế theo Mục 232 (một số sản phẩm nhôm thép, sản phẩm phái sinh, ô tô và linh kiện ô tô...);

- Hàng hóa mà Hoa Kỳ có nhu cầu cao (một số nguyên liệu thô, nông sản thiếu hụt…) hoặc được cho là cần thiết để thúc đẩy thực hiện mục tiêu loại bỏ lao động cưỡng bức bởi đối tác.

Riêng đối với hàng dệt may của Bangladesh, Campuchia, Indonesia và Malaysia, Hoa Kỳ sẽ áp dụng cơ chế Hạn ngạch Thuế quan (TRQ) đặc biệt dự kiến trong 03 năm. Cơ chế này cho phép các quốc gia trên xuất khẩu một khối lượng dệt may nhất định vào Hoa Kỳ mà không bị áp khoản thuế bổ sung theo Mục 301 này nếu họ sử dụng nguyên liệu bông và hàng dệt may nhập khẩu từ Hoa Kỳ. 

Về thời điểm áp dụng, USTR thông báo các biện pháp thuế nói trên sẽ chính thức được áp dụng đối với hàng nhập khẩu vào Hoa Kỳ từ 0 giờ 01 phút ngày 24/7/2026 (giờ miền Đông Hoa Kỳ). 

Về thời hạn, theo quy định của Mục 301, các biện pháp này sẽ tự động hết hiệu lực sau 04 năm nếu không được gia hạn. Tuy nhiên, USTR có thể sửa đổi hoặc chấm dứt biện pháp khi hoàn cảnh thay đổi, bao gồm trường hợp đối tác thương mại thay đổi chính sách liên quan đến hành vi bị điều tra.

Như vậy, hàng hóa Việt Nam vào Hoa Kỳ từ 24/7/2026 sẽ phải chịu mức thuế bổ sung 12,5%, ngoại trừ các mặt hàng được miễn trừ nêu tại Phụ lục I và Phụ lục II Phần A của Thông báo (được đính kèm dưới đây). 

Tính từ tháng 3/2026 đến nay, Hoa Kỳ đã và đang tiến hành 03 cuộc điều tra theo Mục 301 đối với hàng nhập khẩu Việt Nam liên quan tới lao động cưỡng bức, dư thừa sản xuất và sở hữu trí tuệ. Ngoài cuộc điều tra về lao động cưỡng bức đã có kết luận cuối cùng nói trên, doanh nghiệp xuất khẩu sang Hoa Kỳ cũng cần quan tâm và có giải pháp ứng phó với hai cuộc điều tra còn lại về sản xuất dư thừa và sở hữu trí tuệ mà nước này đang tiến hành. 

Tham khảo thêm các Văn bản chính thức của Hoa Kỳ về vấn đề này trong link sau: https://ustr.gov/about/policy-offices/press-office/press-releases/2026/july/ustr-takes-action-forced-labor-section-301-investigations

Nguồn: Phòng WTO và Hội nhập, Ban Pháp chế - VCCI