Ngày11/7/2011 vừa qua, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã ra phán quyết cuối cùngủng hộ hai trong ba nội dung khiếu kiện cơ bản của Việt Nam trong vụ kiện Mỹ ápdụng các biện pháp chống bán phá giá đối với tôm đông lạnh xuất khẩu của ViệtNam.

Phán quyết của Ban hội thẩm của WTO nêu rõ Mỹ áp dụng phương pháp quy về 0 (haycòn gọi là zeroing) để tính thuế chống bán phá giá là vi phạm quy định của WTO.Đây là khiếu kiện trọng tâm của Việt Nam, vì việc sử dụng phương pháp này đãtạo ra biên độ phá giá lớn cho sản phẩm, làm mức thuế bị đội lên, gây thiệt hạicho các doanh nghiệp xuất khẩu tôm của Việt Nam.

Mức thuế chống bán phá giá của Mỹ đối với hầu hết các nhà xuất khẩu tôm củaViệt Nam được ấn định từ 4,13% đến 25,76%.

WTO cũng ủng hộ khiếu kiện chính thứ hai của Việt Nam chống lại Mỹ với phánquyết nêu rõ Mỹ sử dụng kết quả tính theo phương pháp quy về 0 để tính mức thuếsuất chung trong các đợt rà soát lần 2 và lần 3 là trái với quy định của WTO.

Thuế suất toàn quốc mà Mỹ và các nước áp đặt đối với các doanh nghiệp của cácnước có nền kinh tế phi thị trường như Việt Nam và Trung Quốc là mức thuế ápđặt chung cho các doanh nghiệp không đạt các tiêu chuẩn về hoạt động theo kinhtế thị trường mà các nước đề ra. Mức thuế này thường cao hơn rất nhiều so vớicách tính thông thường theo quy định của WTO, gây thiệt hại cho các doanhnghiệp xuất khẩu.

Ban hội thẩm cũng kết luận việc Mỹ sử dụng những dữ liệu có sẵn để tính thuếsuất toàn quốc trong các đợt rà soát lần 2 và lần 3 là trái với quy định củaWTO.

Tuy nhiên, Ban hội thẩm quyết định việc tiếp tục sử dụng những biện pháp đangbị khiếu kiện, ám chỉ các đợt rà soát lần 4, 5 và rà soát cuối kỳ, không nằmtrong phạm vi thảo luận của Ban hội thẩm. Đây là một điểm không có lợi cho ViệtNam, vì như vậy sẽ không thay đổi được kết quả rà soát lần 4, 5 và đặc biệt làrà soát cuối kỳ.

Theo quy định của WTO, sau phán quyết này của Ban hội thẩm, hai bên có thời hạn60 ngày để kháng cáo lên cơ quan phúc thẩm của WTO.

Diễn tiến của vụ việc sẽ còn tiếp tục, tuy nhiên vụ việc sẽ là một sự khởi đầuquan trọng cho các ngành xuất khẩu khác của Việt Nam trong việc đối phó và tựbảo vệ quyền và lợi ích của mình trong thương mại quốc tế.