Theo Bộ NN&PTNT, trong năm 2012, tổng nguồncung đường khoảng 1,57 triệu tấn (bao gồm cả đường sản xuất, tồn kho, nhập khẩutheo thỏa thuận WTO) tăng 250.000 tấn so với niên vụ trước. Trong đó, lượngtiêu thụ vào khoảng 1,4 triệu tấn và 100.000 tấn lưu chuyển sang vụ sau. Nhưvậy, sau khi cân đối cung cầu, lượng đường dư thừa trong năm 2012 sẽ ở mức70.000 tấn. Bên cạnh đó, hàng năm lượng đường nhập lậu vào Việt Nam rất lớn,nên lượng đường các nhà máy tồn cũng khá lớn. Để giảm áp lực trong khâu lưuthông và tạo điều kiện cho các nhà máy đường thu hồi vốn phục vụ sản xuất, BộNN&PTNT đề nghị Bộ Công Thương trước mắt cho xuất khẩu đường với số lượngtừ 100.000 đến 150.000 tấn.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng: dự báo của BộNN&PTNT trong việc cân đối  nguồn cung đường trong năm 2012 chưa hợplý. Thực tế hiện nay, nguồn cung trong nước mới chỉ đáp ứng được khoảng 70% nhucầu của cả nước. Trong khi đó, vài năm trở lại đây không có biến động gì vềdiện tích, sản lượng cũng như chất lượng mía và công nghệ sản xuất. Vì vậy, dựbáo tăng 280.000 tấn đường trong niên vụ 2012 là thiếu cơ sở.

Đối với vấn đề xuất khẩu đường,Thứ trưởng Bộ CôngThương - Nguyễn Thành Biên khẳng định, việc xuất khẩu đường theo con đườngchính ngạch (qua cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính) không có quy định nào cấm,hoặc phải xin giấy phép xuất khẩu, các doanh nghiệp được xuất khẩu theo nhu cầuvà làm thủ tục tại cơ quan hải quan. “Thời gian vừa qua, một số phương tiệnthông tin đại chúng đưa tin Bộ Công Thương không cho xuất khẩu đường là khôngđúng, thiếu chính xác gây khó khăn cho sản xuất và tiêu thụ của ngành cũng nhưuy tín của các bộ ngành liên quan” – Thứ trưởng cho biết.

Việc xuất xuất khẩu qua lối mòn, lối mở (đườngtiểu ngạch) phải tuân theo chính sách biên mậu. Theo chỉ đạo của Thủ tướngChính phủ tại công văn số 1420/TTg-KTTH ngày 27/8/2008 về việc thông quan hànghóa xuất nhập khẩu biên mậu và thông tư số 13 “khuyến khích xuất khẩu hàng côngnghiệp, nông sản đã qua chế biên qua cửa khẩu phụ, lối mở biên giới…” trong đó,đường là mặt hàng không cấm xuất khẩu. Tuy nhiên, đây là mặt hàng thuộc mặthàng thiết yếu cần cân đối cung cầu để bình ổn thị trường nên không khuyếnkhích xuất khẩu qua cửa khẩu phụ, lối mở biên giới nằm ngoài khu kinh tế cửakhẩu.

Thực tế năm 2011 cho thấy, chỉ trong vòng 7 thángcho xuất khẩu đường bằng cửa khẩu phụ, lượng đường xuất khẩu qua cửa khẩu phụkhoảng 200.000 tấn. Hậu quả cuối năm 2011, các DN sản xuất trong nước có nhucầu sử dụng đường (chiếm khoảng 70% lượng đường trong nước) đã bị thiếu đườngsản xuất. Bên cạnh đó, giá xuất khẩu luôn rẻ hơn giá nhập khẩu bởi giá nhậpkhẩu công thêm thuế (15%). Vì vậy, nếu không quản lý chặt chẽ việc xuất khẩuđường qua đường tiểu ngạch, nguy cơ lặp lại thị trường năm 2011 là điều rất dễxảy ra.

Theo Vụ Xuất nhập khẩu - Bộ Công Thương tùy từngthời điểm diễn biến của thị trường, trên cơ sở cân đối cung cầu trong nước, BộCông Thương sẽ phối hợp với Bộ NN&PTNT để có cơ chế điều hành thích hợp đốivới mặt hàng đường, nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp sản xuất và kinhdoanh mía đường. Đối với công tác điều hành nhập khẩu đường trong hạn ngạchthuế quan, sau khi thống nhất ý kiến với Bộ NN&PTNT và Bộ Tài chính, BộCông Thương dự kiến sẽ công bố và điều hành hạn ngạch thuế quan nhập khẩu đườngbằng mức tối thiểu cam kết WTO: 70.000 tấn để tạo điều kiện thuận lợi cho cácnhà máy đường tiêu thụ đường sản xuất trong nước, đồng thời bảo đảm phù hợp vớicam kết WTO. Thời điểm cho nhập đường dự kiến bắt đầu từ tháng 7/2012.

Vụ Xuất nhập khẩu cũng cho rằng: vấn đề khôngphải là cho phép xuất khẩu hay ngưng xuất khẩu mà điều quan trọng vẫn là dự báotốt cung cầu để đưa ra những quyết định hợp lý nhằm bình ổn giá đường trongnước. Bởi nếu làm không khéo thì tình trạng “thừa”, “thiếu” sẽ xảy ra, ảnhhưởng không nhỏ đến thị trường trong nước. Một trong những giải pháp khắc phụcvấn đề này, ngành đường cần tiến đến mô hình quản lý ngành đường theo hướnghiệu quả hơn để dung hòa lợi ích giữa người nông dân, người tiêu dùng và doanhnghiệp.

Nguồn: http://www.baocongthuong.com.vn