Ngành gỗ Việt Nam đang tích cực đa dạng hóa thị trường xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ, tập trung vào các thị trường lân cận như: Trung Quốc, Nhật Bản và các thị trường có hiệp định thương mại tự do như: Liên minh châu Âu (EU) và Canada. 

Theo số liệu thống kê từ Cục Hải quan, trị giá xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ trong tháng 3/2026 đạt 1,4 tỷ USD, tăng 43,8% so với tháng 2/2026 nhưng giảm 5,9% so với tháng 3/2025. Trong đó, trị giá xuất khẩu sản phẩm gỗ đạt 898,5 triệu USD, tăng 50,6% so với tháng 2/2026, nhưng giảm 12,3% so với tháng 3/2025.

Tính chung 3 tháng đầu năm 2026, trị giá xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt 4 tỷ USD, tăng 1,1% so với cùng kỳ năm 2025; trong đó trị giá xuất khẩu sản phẩm gỗ đạt 2,6 tỷ USD, giảm 4,7% so với cùng kỳ năm 2025.

Tăng cường khai thác các thị trường lân cận và các thị trường có FTA

Theo Cục Xuất nhập khẩu và Trung tâm thông tin Công nghiệp và Thương mại, Bộ Công Thương, mặc dù đối mặt với nhiều biến động tại các thị trường chủ lực nhưng trị giá xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam trong 3 tháng đầu năm 2026 vẫn duy trì đà tăng trưởng nhẹ, ghi nhận sự chuyển dịch tích cực về cơ cấu thị trường.

Hoa Kỳ mặc dù vẫn là thị trường lớn nhất với trị giá 1,95 tỷ USD trong 3 tháng đầu năm 2026, nhưng giảm 8,2% so với cùng kỳ năm 2025. Tỷ trọng xuất khẩu sang thị trường này trong tổng trị giá xuất khẩu giảm từ 54,1% trong 3 tháng đầu năm 2025 xuống còn 49,1%.

Xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc ghi nhận tốc độ tăng trưởng tích cực, đạt 607,8 triệu USD, tăng 47,2% so với cùng kỳ năm 2025, chiếm 15,2% trong tổng trị giá xuất khẩu. Mức tăng mạnh sang thị trường này bù đắp một phần cho mức giảm xuất khẩu tới thị trường Hoa Kỳ.

Xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản và Canada, Anh duy trì mức tăng trưởng ổn định, với mức tăng tương ứng 6,1% và 6,6%, 13,3% so với cùng kỳ năm 2025. Xuất khẩu tới nhiều thị trường trong khối EU ghi nhận tín hiệu khả quan như: Hà Lan đạt 43,6 triệu USD, tăng 112,9%; Đức đạt 34,9 triệu USD, tăng 32,4% và Pháp đạt 34,6 triệu USD, tăng 24,5%.

Ngành gỗ đang trải qua giai đoạn tái cấu trúc thị trường tiêu thụ. Việc phụ thuộc quá lớn vào thị trường Hoa Kỳ đang dần được thay thế bằng chiến lược đa dạng hóa, tập trung vào các thị trường lân cận như: Trung Quốc, Nhật Bản và các thị trường có hiệp định thương mại tự do (EVFTA, CPTPP) như: Liên minh châu Âu (EU) và Canada.

Một số cơ hội và thách thức trong thời gian tới

Sự tăng trưởng mạnh xuất khẩu sang các thị trường như Trung Quốc, Hà Lan thời gian qua cho thấy các doanh nghiệp Việt Nam đang thích nghi tốt với các tiêu chuẩn mới và tận dụng hiệu quả các kênh phân phối mới. Tuy nhiên, dự báo trong thời gian tới, ngành gỗ sẽ đối mặt với các yếu tố cơ hội và thách thức đan xen.

Về cơ hội, nhu cầu tại thị trường Trung Quốc dự báo tiếp tục duy trì đà tăng do các chính sách kích cầu bất động sản và tiêu dùng của nước này. Bên cạnh đó, việc lạm phát hạ nhiệt tại EU sẽ thúc đẩy nhu cầu mua sắm đồ nội thất vào nửa cuối năm.

Về thách thức, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông gây áp lực lên chi phí vận tải và giá nguyên liệu đầu vào; Lạm phát và giá năng lượng cao tại Hoa Kỳ, EU khiến người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu đối với các mặt hàng không thiết yếu như nội thất; Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) và các biện pháp phòng vệ thương mại tại Hoa Kỳ gia tăng áp lực tuân thủ và chi phí chứng chỉ cho doanh nghiệp.

Để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng cho cả năm 2026, các doanh nghiệp ngành gỗ cần tập trung sản xuất các mặt hàng có hàm lượng công nghệ cao, đạt chứng chỉ bền vững (FSC, PEFC) để thâm nhập phân khúc cao cấp; Theo dõi sát diễn biến thị trường và các quy định pháp lý mới từ EU và Hoa Kỳ để điều chỉnh kế hoạch sản xuất kịp thời; Chuyển đổi từ mô hình “tối ưu chi phí” sang “tối ưu sự linh hoạt” để duy trì khả năng cạnh tranh và ứng phó với các biến động thị trường.

Nguồn: Tạp chí Công Thương