Theo ông Đào TrầnNhân, Tham tán thương mại Việt Nam tại thị trường Hoa Kỳ, khi làm ăn tại thịtrường này nếu cạnh tranh về giá để đưa hàng hóa xuống quá rẻ sẽ bị quy vàoviệc bán phá giá, do vậy cần có một định hướng chung giữa các doanh nghiệp đểduy trì một mặt bằng giá mà khách hàng có thể chấp nhận được.

Bên lề Hội nghị tham tán Thương mại, ông Đào Trần Nhân đã có cuộc trao đổi với Vietnam+về cách thức làm ăn tại thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam cũngnhư việc tránh khỏi các vụ kiến chống bán phá giá có thể xảy ra trong tươnglai.

- Hoa Kỳ là thị trường nhập khẩu chủ lực của Việt Nam, vậy xin ông cho biếtnhững cơ hội và thách thức của các doanh nghiệp Việt Nam với đối tác Hoa Kỳtrong thời gian tới?

Ông Đào Trần Nhân: Trong thời gian qua, Hoa Kỳ nổi lên là thịtrường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam, trong năm 2010 kim ngạch thương mại haichiều đạt trên 18 tỷ USD và năm 2011 lần đầu tiên dự kiến kim ngạch thương mạigiữa hai nước sẽ vượt con số 20 tỷ USD. Với tốc độ tăng trưởng bình quân20%/năm thì trong vòng 5 năm tới khả năng con số này sẽ còn tăng gấp đôi, đạt40 tỷ USD vào năm 2015, trong đó Việt Nam xuất siêu là chủ yếu.

Có thể thấy quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ là quan hệ đặc biệt,không giống các thị trường khác, vì quan hệ thương mại giữa hai nước đã bị chiphối bởi những nhóm lợi ích của Hoa Kỳ và những nhóm lợi ích đó thường xuyên cóxu hướng muốn ngăn cản hàng của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường này. Do đóquan hệ thương mại giữa Việt Namvới Mỹ cần phải có những biện pháp chống lại những vụ kiện thương mại có thểxảy ra bất kỳ lúc nào.

Đơn cử, thời gian vừa qua nổi lên vụ kiện chống bán phá giá cá tra, cá basa củaViệt Nam và đặc biệt trong luật rà soát hành chính lần thứ 6 sắp được thực thithì phía Hoa Kỳ đã định sử dụng nước thay thế là Philippines để tính biên độphá giá của hàng Việt Nam thay cho Bangladesh, nhưng với những căn cứ pháp lýthuyết phục và sự đấu tranh quyết liệt từ phía Việt Nam thì chúng ta đã thànhcông trong việc buộc Hoa Kỳ phải quay lại tính Bangladesh là nước thay thế vàáp dụng mức thuế thấp nhất với cá tra và cá basa của Việt Nam.

Gần đây nhất, vụ kiện về mặt hàng ống thép của Việt Namvào thị trường Hoa Kỳ đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam phải hết sức cảnh giác. Thực rathì vụ kiện này không phải mới xảy ra mà phía thương vụ đã cảnh báo cách đây2-3 năm và các doanh nghiệp cùng sản xuất những mặt hàng này của Hoa Kỳ đã vậnđộng các nghị sỹ để khởi kiện chúng ta.

Cũng cần phải nhấn mạnh rằng, một khi có các cảnh báo thì doanh nghiệp cần xemxét vấn đề một cách nghiêm túc và có sự điều hòa số lượng hàng xuất khẩu cũngnhư điều hòa về giá, thậm chí nếu bán quá rẻ sẽ bị quy vào việc bán phá giá.

- Vậy theo ông, việc chống bán phá giá gặp thường xuyên thì vai trò của cáctham tán thương mại là như thế nào?

Ông Đào Trần Nhân: Một yêu cầu đặt ra đối với tham tán ở thịtrường Hoa Kỳ là phải nắm rõ luật pháp và có quan hệ tốt với giới luật sư, giớivận động hành lang và giới tư vấn đề cùng họ xây dựng đối sách cũng như chiếnlược chính trị để tác động vào các bộ ngành, tác động vào các nhóm lợi ích, vậnđộng những nhóm đang chống ta và vận động những nhóm ủng hộ ta trong vụ kiệnnày.

Ở Hoa Kỳ cần đặc biệt quan tâm đến 3 giới là: Các cơ quan chức năng thuộc bộ,ngành; thứ hai là các nghị sỹ và thứ ba là giới học giả. Ở đây phải nhấn mạnhđến giới học giả vì họ là người có nghiên cứu chuyên sâu, người viết bài chocác báo và đăng đàn chuyên sâu trong những lĩnh vực này. Do vậy nếu tranh thủđược sự giúp đỡ này thì họ sẽ nêu những vấn đề ở các hội nghị lớn có đông ngườibiết đến giúp giải quyết vấn đề này được tốt hơn.

Không riêng gì vụ kiện chống bán phá giá ống thép mà đã có nhiều vụ kiện chốngbán phá giá vào thị trường Hoa Kỳ trong thời gian qua. Tuy nhiên, vụ kiện vềống thép mới khởi động và kim ngạch xuất khẩu ống thép của Việt Nam sang thịtrường này chưa phải là lớn và không ảnh hưởng nhiều đến doanh nghiệp và ngườidân như mặt hàng cá tra, cá ba sa. Thế nhưng thị trường ống thép cũng là bàihọc để phía Việt Namxem xét nghiêm túc để tìm hiểu cách làm ăn vào thị trường này cũng như có sựchuẩn bị về mặt pháp lý để chủ động kháng kiện trong vụ việc này.

Vấn đề ở đây không chỉ đơn giản là chống bán phá giá mà có thể leo thang lênthành chống trợ cấp và sẽ liên quan đến các biện pháp của Chính phủ Việt Nam vàcó thể lan tỏa sang các thị trường xuất khẩu khác và là tiền lệ cho các vụ kiệntiếp theo liên quan đến chống trợ cấp liên quan đến Chính phủ Việt Nam.

Hiện nay, Cục quản lý cạnh tranh Bộ Công thương đã phối hợp chặt chẽ với Hiệphội Thép để tư vấn và phối hợp với thương vụ để giải quyết vụ kiện này. Kinhnghiệm của Hiệp hội Thép trong việc chống bán phá giá chưa có nhiều nhưng cóthể học hỏi từ phía VASEP liên quan đến các vụ kiện của phía Hoa Kỳ đến cá travà cá basa của Việt Nam.

- Để đẩy mạnh hơn nữa kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường HoaKỳ thì trong thời gian tới nên tập trung vào những mặt hàng nào thưa ông?

Ông Đào Trần Nhân: Chúng ta vẫn nên tập trung vào những mặthàng truyền thống và những mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn như dệt may, dagiày, đồ gỗ, hải sản và các mặt hàng nông sản. Nhưng phải nói thêm rằng Hoa Kỳlà thị trường lớn nhưng có những luật lệ vô cùng khắt khe, nhất là vấn đề vệsinh an toàn thực phẩm mà doanh nghiệp Việt Nam cần đặc biệt lưu ý.

Gần đây phía Hoa Kỳ mới đưa ra đạo luật mới mang tên "Đạo luật hiện đạihóa về an toàn vệ sinh thực phẩm". Vấn đề này thương vụ đã cảnh báo chocác doanh nghiệp và bộ, ngành trong nước để biết và chủ động hợp tác. Nhưngtrước mắt phía Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng cần phải mời nhữngchuyên gia của Mỹ sang để đào tạo cho doanh nghiệp về đạo luật mới này để tránhtình trạng xảy ra rồi mới lo chạy theo giải quyết.

Về phần mình, Thương vụ Hoa Kỳ sẽ nghiên cứu các biện pháp và luật pháp sở tạiđể hỗ trợ cho hàng xuất khẩu của Việt Nam vào Hoa Kỳ, đặc biệt là nghiên cứugiải tỏa những khó khăn đối với những vụ kiện thương mại nếu xảy ra.

Xin cảm ơn ông!

Nguồn: BáoVietnam Plus