Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) kiến nghị đưa nội dung bãi bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm Việt Nam vào chương trình đàm phán nâng cấp Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Hàn Quốc (VKFTA), hướng tới áp dụng thuế suất nhập khẩu 0% không giới hạn khối lượng.

Theo thông tin từ VASEP, đơn vị này vừa có Công văn số 222/CV-VASEP gửi Bộ Nông nghiệp & Môi trường và Bộ Công Thương, báo cáo tình hình thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Hàn Quốc, đồng thời đề xuất một số kiến nghị phục vụ việc xem xét nâng cấp Hiệp định.

Theo VASEP, Hàn Quốc là thị trường quan trọng của thủy sản Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang thị trường này đạt 864 triệu USD, tăng 7,2% so với năm 2024.

Trong 9 tháng năm 2026, xuất khẩu đạt 649,1 triệu USD, tăng 5,6% so với cùng kỳ.

Trong đó, tôm và nhuyễn thể chân đầu là hai nhóm sản phẩm chủ lực, lần lượt đạt 262,5 triệu USD và 234 triệu USD, tăng tương ứng 0,8% và 19,3%. Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu thủy sản từ Hàn Quốc đạt 49,6 triệu USD, giảm 24,5%.

Đánh gia về hiệu quan của VKFTA, đại diện VASEP nhận định,VKFTA đã tạo khuôn khổ thuận lợi cho hợp tác thương mại thủy sản giữa hai nước, giúp doanh nghiệp tận dụng ưu đãi thuế quan, nâng cao lợi thế cạnh tranh và mở rộng xuất khẩu các mặt hàng chủ lực như tôm, cá và nhuyễn thể chân đầu.

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn gặp nhiều thách thức từ các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt, yêu cầu truy xuất nguồn gốc, vệ sinh an toàn thực phẩm và áp lực cạnh tranh. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực quản lý chất lượng và minh bạch chuỗi cung ứng.

Đáng chú ý, đối với mặt hàng tôm, Hàn Quốc hiện áp dụng hạn ngạch ưu đãi dành cho Việt Nam ở mức 15.000 tấn/năm với thuế suất 0%. Theo phản ánh của doanh nghiệp, cơ chế phân bổ hạn ngạch thông qua đấu thầu tại Hàn Quốc làm phát sinh chi phí tiếp cận khoảng 14 - 16% giá trị nhập khẩu, trong khi thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch là 20%. Điều này làm tăng chi phí và ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của tôm Việt Nam.

Trong khi đó, Hàn Quốc là một trong những thị trường xuất khẩu tôm quan trọng của Việt Nam, chỉ sau Mỹ, EU, Nhật Bản và Trung Quốc. Mỗi năm, Hàn Quốc nhập khẩu trên 100.000 tấn tôm, trị giá từ 800 triệu - 1 tỷ USD. Tôm Việt Nam chiếm thị phần gần 50% tại thị trường này nhờ lợi thế từ VKFTA, dù vẫn chịu cơ chế hạn ngạch.

Trước những vướng mắc trên, VASEP kiến nghị Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường ưu tiên đưa nội dung bãi bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm Việt Nam vào chương trình tham vấn, đàm phán nâng cấp VKFTA với Hàn Quốc.

Mục tiêu là hướng tới áp dụng thuế suất nhập khẩu 0% không giới hạn khối lượng đối với các dòng sản phẩm tôm thuộc phạm vi cam kết, qua đó giảm chi phí tiếp cận thị trường và cải thiện sức cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Đồng thời, VASEP đề nghị các bộ đánh giá tác động hai chiều của các phương án nâng cấp VKFTA đối với thương mại thủy sản Việt Nam - Hàn Quốc, bảo đảm hài hòa lợi ích và không làm phát sinh các nghĩa vụ tuân thủ thiếu cần thiết đối với doanh nghiệp.

Nguồn: Lê Thu, Tạp chí Kinh tế - Tài chính Online